سرمقاله های سال گذشته
26 اسد

مناسبات افغانستان وسازمان های منطقه ای

با این که زمان زیادی از آغاز تأسیس سازمان همکاری شانگهای نمی گذرد؛ اما توانسته است به عنوان یک پیمان مهم و تأثیرگذار منطقه ای، نقش و جایگاه خود را در منطقه و جهان تثبیت نماید.
این سازمان در سال 2001 به منظور گسترش مناسبات سیاسی، تجاری و فرهنگی و بالا بردن سطح همکاری های امنیتی در میان اعضاء تأسیس گردید و اکنون در ردیف پیمان های مهم منطقه ای دیگر مورد توجه قرار می گیرد و تصمیمات و فیصله های آن به دلیل عضویت دو کشور قدرتمند سیاسی، نظامی و اقتصادی که در شورای امنیت ملل متحد نیز عضویت دارند؛ با حساسیت و دقت مورد تحلیل و ارزیابی قرار می گیرد.
جلسة سران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای که در 25 اسد امسال در بیشکک پایتخت قرغیزستان برگزار شد، روی موضوعات تقویت همکاری های اقتصادی و امنیتی، تدوین قانون مبارزه با تروریزم، جستجوی راهکارهای مفید جلوگیری از کشت و قاچاق مواد مخدر، توسعه مناسبات تجارتی و سرمایه گذاری، انکشاف همکاری های فرهنگی و کنترل امراض ساری و... بحث و تبادل نظر نمودند.
آقای حامد کرزی رییس جمهور که به حیث مهمان در این سازمان شرکت کرده بود، روز پنجشنبه در سخنرانی خود، دهشت افگنی و مواد مخدر را دو مشکل عمده فراروی دولت افغانستان دانست و از سازمان مزبور خواست، تا مبارزه با مواد مخدر را در رأس اهداف خود، قرار دهد.
یکی از موضوعاتی قابل تأمل در میان اعضای سازمان شانگهای، حضور نیروهای نظامی جامعه جهانی در افغانستان است که برخی از اعضای سازمان نظر مساعد در زمینه ندارند؛ اما حامد کرزی حضور جامعه جهانی در افغانستان را به نفع این کشور و کشورهای منطقه خواند و بر ضرورت موجودیت آنها در افغانستان تأکید نمود.
آقای کرزی در سخنرانی خود بر اهمیت استراتژیکی و ژئوپولتیکی افغانستان در توسعه همکاریهای منطقه ای، اشاره کرد و تحکیم روابط افغانستان با سازمان همکاری شانگهای را در توسعه اقتصادی و رفاه منطقه سودمند و ارزنده ارزیابی نمود.
شرایط ، زمینه ها و الزامات بین المللی، تشکیل و تأسیس سازمانهای منطقه ای را برای توسعه همکاری های اقتصادی، سیاسی، امنیتی و فرهنگی  ناگزیر می سازد. توسعه و رشد فزاینده و شگفت انگیز فن آوری اطلاعات، تلاش همه جانبه در راستای ایجاد نظم نوین جهانی و در کل فرایند جهانی شدن و ...  ساختار، کارکرد و ویژگی های سیاست داخلی کشورها را تحت تأثیر قرار داده است.طبیعی است که در این شرایط همکاریهای گسترده منطقه ای می تواند، آهنگ رشد و توسعه اقتصادی و سیاسی کشورها را سریعتر کرده و آن را با تحولات و دگرگونی های شگرف جهانی همگام سازد.
افزایش سطح همکاری افغانستان با این سازمانها و عضویت در آنها در صورتی که با قابلیت های امنیتی، اقتصادی و سیاسی همراه گردد، می تواند نقش افغانستان را در تحولات و رویدادهای منطقه ای و بین المللی برجسته سازد، در وضعیت فعلی که افغانستان از امنیت و ثبات قابل قبول برخوردار نیست و تولیدات و صادرات آن نیز در خور توجه نمی باشد، بهره گیری از سیاست های معقول و تکیه نکردن بر یک قطب از قدرت و استفادة مثبت، سازنده و تحول ساز از موقعیت جغرافیایی کشور، که کشورها و سازمانهای منطقه ای را برای سرمایه گذاری تشویق و ترغیب می نماید، بهترین گزینه و راهکار برای تحکیم مناسبات افغانستان با سازمان های منطقه ای می باشد. اگر افغانستان بتواند چنین زمینه ای رافراهم سازد؛ سازمان های منطقه ای وبین المللی نیز برای رونق تجارت وسیاست خود ، دراین کشور سرمایه گذاری خواهند کرد.

رئیس جمهور و تکرار وعده ها در بامیان

برای نخستین بارکه رئیس جمهور حامد کرزی، چند سال پیش به بامیان رفت، مردم آن دیار با تصورات رنگینی به استقبال ایشان رفتند. احساس نهایت خوشبینانه ای که به مردم دست داده بود بیشتر از دو جهت قابل ملاحظه به نظر می رسید؛ یکی اینکه ورود حامد کرزی بعد از روزهای تلخی بود که بامیانی ها از دست رژیم طالبان دیده و شاهد قتل عام ها و خرابکاری های آنان بودند. دوم اینکه براستی مردم می پنداشتند که اینک صاحب یک حکومت مردم سالار و دیموکراتیک شده اند که مظهر عدالت و برابری و دلسوزی در چهره حامد کرزی متبلور شده است. ازینرو مردم بامیان گل های وحشی کنار رودخانه را چیده و بر سر رئیس جمهور پاشیدند. در مسیر میدان هوایی خاکی آن شهر تا مرکز ولایت گاوها ذبح کردند و در دوطرف سرک دست به سینه به استقبال ایستادند. چهار راهی پیش روی ولایت را با عکس های شهدای ملی آذین کردند و در آن زمان هیچ کس نمی توانست وجد و شادمانی خود را از بابت تشریف فرمایی جناب ایشان پنهان کند.
اما سال ها گذشت و هیچ انکشافی در بامیان پدید نیامد. پاره های تن بودا هم چنان برخاک باقی ماند و در زندگی مردمان بامیان کدام تغییری رونما نگردید. میدان هوایی هم چنان خاکی و غیر استندرد برجای خودش هست و ساختن راه برای بامیان جزء افسانه ها گردید. با تمام بوق و کرنایی که دولت داشت فقط دو کیلومتر سرک آسفالت شد و قیافه بامیان بی هیچ بازسازی و نوسازی همانگونه که بود گردآلود باقی ماند.
در طی این مدت که برای اهالی بامیان بسیار طولانی بود مقامات آمدند و رفتند وعده ها کردند و سخنرانی ها ایراد نمودند. لورا بوش هم در سفری که به افغانسان داشت مستقیم به بامیان فرود آمد و با زنان بامیانی قول همکاری و مساعدت داد.
مگر این همه آمد و رفت برای مردم بامیان هیچگونه محتوای عملی نداشت چرا که در پس هرچه هیاهو بود کدام کاری صورت نگرفت و این، سبب گردید که باورهای بامیانی ها کم کم تغییر کند چرا که آنان می دیدند بعد از شش سال شش کیلومتر سرک پخته ندارند و چهره شهرشان هم چنان چهره یک ده کلان را دارد. بی هیچ امکاناتی و بدون هیچ توسعه. پرواضح است که در چنین روندی حس مشارکت جویی مردم نیز به سردی گرایید و از آن به بعد مردمان بامیان گلایه های شان را از دولت بطور علنی ابراز داشتند.
در تظاهرات دوازده هزارنفری که چندی پیش انجام دادند، در کنار محکوم کردن جنگ و تجاوز، دلسردی شان را به حکومت نیز نشان دادند. چه اینکه تا کنون هیچ مقامی به وعده هایی که در بامیان داده بود عمل نکرد و در صدر شخص رئیس جمهور حامد کرزی است. او در سفر پیشین خود به بامیان گفته بود که در سفر بعدی از روی سرک پخته کابل بامیان به این شهر خواهد آمد. لکن این سفر بعدی صورت گرفت و رئیس جمهور بدون آنکه از گذشته ها چیزی بگوید، بازهم به تکرار وعده هایش پرداخت و در افتتاح سرک بامیان یکاولنگ که به کمک کشور جاپان و بانک توسعه آسیایی صورت می گیرد، احتمال داد بعد از روی کارآمدن این پروژه، ناامنی هم در بامیان سرایت کند. معنای این حرف رئیس جمهور چی می تواند باشد، کسی آنرا نمی داند. آیا در بدل پروژه سرک بامیان- یکاولنگ امنیت از مردم بامیان سلب می شود؟ اگر چنین حدسی درست باشد بهتر آن است که بامیان بدون سرک، ولی آرام و در امنیت باشد بهتر است تا برای دفعات بعدی نیز از رئیس جمهور با صداقت و اخلاص پذیرایی کند.