صاحب امتیاز: محمد رضا هویدا

مدیر مسوول: محمد هدایت

سر دبیر: حفیظ الله زکی

سه شنبه ۲۶ جدی ۱۳۹۶

دانلود صفحات امروز روزنامه: 1 2 3 4 5 6 7 8

از روز جهانی داستان کوتاه در کابل گرامیداشت به عمل آمد

از روز جهانی داستان کوتاه در کابل گرامیداشت به عمل آمد

نوزدهم فبروری، “روز جهانی داستان کوتاه” است. از این روز، با حضور جمعی از فرهنگیان، شاعران، نویسندگان و دانشجویان در سالن اجتماعات دانشگاه ابن سینا در کابل، گرامیداشت به عمل آمد. محفل گرامیداشت، با صدای دمبوره آغاز شد و برنامه با خوانش دو داستان کوتاه و سخنرانی دو تن از نویسندگان، ادامه یافت.

در این محفل، سخنرانان ضمن بررسی تاریخچه داستان کوتاه، سیر و تحول داستان نویسی در افغانستان را نیز به نقد و بررسی گرفتند.

عبدالواحید رفیعی، داستان نویس و فعال حقوق بشر، به عنوان یکی از سخنرانان، ضمن اشاره به آغاز پیداش داستان و قصه گویی، روند داستان نویسی در افغانستان را به نقد و بررسی گرفت.

به عقیده ای او، گرچه در سال های اخیر داستان نویسان زیادی در کشور پا به عرصه وجود گذاشته اند؛

اما این روند با ضعف ها و کاستی های زیادی روبرو است. به گفته ی او، در افغانستان حدود صد سال قبل، داستان نویسی به صورت رسمی آغاز شد. اما با توجه به این اینکه افغانستان بخصوص طی یک صده اخیر، فراز و فرودهای سیاسی بسیاری را پیموده، به طبعیت از آن، داستان نویسی نیز دگرگونی های زیادی را به خود دیده است.

آقای رفیعی گفت که ظاهراً سه روند بر کیفیت کارهای هنری و بخصوص داستان نویسی، تأثیرگذار بوده است: رویکرد سنتی نسبت به فرآورده های ادبی و هنری، نبود فرهنگ نقد (نقد ادبی) و روش غیر استندارد کار از سوی انتشارات فعال در کابل.

به باور او، در دهه حاضر نوع نگاه پروژه ای رسانه ها نسبت به هنر و همین طور غیبت نگاه هنرمندانه به هنر نیز از جمله مسائلی بوده است که بر کیفیت فرآورده های هنری بخصوص در زمینه داستان و شعر، تأثیراتی منفی زیادی گذاشته است. همچنین، در چند سال اخیر، بسیاری از نهادهای ادبی- هنری، کیفیت و اعتبار خود را از دست داده اند.

حبیب صادقی داستان نویس و یکی از دبیران “خانه ادبیات افغانستان” به عنوان سخنران دوم محفل، نیز با اشاراتی به تاریخ داستان نویسی در غرب، از پیدایش و عمومیت داستان در کشور افغانستان، سخن گفت.

به گفته ی او، داستان نویسی در افغانستان تاریخ خودش را دارد و این تاریخ، سرگذشت خواندنی خودش را دارد. به باور او، شروع رسمی داستان نویسی در افغانستان، همزمان با شروع نهضت روشنفکری (دهه 40 و دهه 50) همراه است.

به عقده ی او، کسانی که در این دهه ها به کار داستان نویسی می پرداختند، بیش از حد «محتوا گرا» بودند و آثار قابل توجه و مهمی از خود به یادگار گذاشتند. به عنوان مثال، استاد خلیل الله خلیلی، ضمن اینکه شاعر بود، اما از نخستین کسانی بود که داستان هم نوشت و همیشه به داستان هایش افتخار می کرد.

به عقیده او، در دهه روشنفکری و به تعقیب آن، دهه رژیم های کمونیستی داستان نقش مهمی را در طرح ایده های سیاسی- اجتماعی بازی می کرد. اما پس از اندکی، روند مذکور با ظهور شماری دیگر از نویسندگان همچون رهنورد زریاب و… داستان نویسی دچار دگردیسی شد.

دهه 60 نویسندگان کوشش کردند ادبیات را از خدمت نظام در آورده و به آن استقلالیت بخشند.

اما با شروع دگرگونی های سیاسی/ اجتماعی از دهه 70 تا دهه 90، روند داستان نویسی نیز دچار رکود شد. تا اینکه پس از سقوط رژیم طالبان، یکبار دیگر روند داستان نویسی در افغانستان، یکبار دیگر به نفس افتاد. به باور آقای صادقی، با آنکه در دهه ی پسا طالبانی، کارهای زیادی صورت گرفت و نویسندگان زیادی به کار نویسندگی و داستان نویسی پرداختند؛ اما این روند هرگز به قوت خود نایستاد. به باور او، مهم ترین وجه تمایز دو دوره داستان نویسی (دهه 50 و دهه حاضر) در این است که در آغاز داستان نویسان خیلی محتوا گرا بودند در حالی که در دهه حاضر، نویسندگان بیشتر روی تکنیک و ساختار تکیه کرده اند و بنابر این، از نگاه محتوایی، داستان ها چندان قابل توجه نیست.

در خلال برنامه، دو تن از داستان نویسان: هادی مروج و نازیلا نجوا، داستان های کوتاه شان را به خوانش گرفتند. در این برنامه، پنج اثر تازه چاپ ادبی شامل دو مجموعه شعر و سه مجموعه داستان، رونمایی گردید.

 این محفل ادبی از سوی “خانه ادبیات افغانستان” با کمک و همکاری نهادهایی چون بنیادمهرگان، خبرگزاری بخدی، انتشارات تاک و دانشگاه ابن سینا به روز پنج شنبه نوزدهم فبروری برگزار شد. (مرکزی)