صاحب امتیاز: محمد رضا هویدا

مدیر مسوول: محمد هدایت

سر دبیر: حفیظ الله زکی

سه شنبه ۳ دلو ۱۳۹۶

دانلود صفحات امروز روزنامه: 1 2 3 4 5 6 7 8

فصل سرما و حسرتی برای نفت و گازی که نیست!

-

فصل سرما و حسرتی برای نفت و گازی که نیست!

م. فیاض

همزمان با سردشدن هوا وفصل زمستان مردم ما بیشتر از بیش نیاز به گاز و تیل و دیگر مواد سوختی پیدا کرده اند و عبارت دیگر مرگ غریبا با فرارسیدن زمستان هم فرار رسیده است. به همین دلیل امروزها قیمت گاز و نفت و دیگر مواد سوختی موضوع داغ کوچه و بازار است، هرکسی به توان خود تحلیلی دارند و هرکسی به توان پولی خود مقداری از این مواد را تهیه می کنند، اما از آنجایی که فقر نقش اساسی را در زندگی افغانها بازی می کند،حسرت و تحمل سرما در زمستان سرد، به سرنوشت همیشگی مردم ما تبدیل گردیده است.

اما سئوالی که اینجا مطرح می شود این است که آیا کشورما و سرزمین ما محروم از نفت و گاز و دیگر مواد سوختی است که تا این قدر مردم ما در حسرت سوخت و لحظه ای آسودن در گرما، سوزد وبسازد؟

در دنیای امروز یا باید منابع غنی از نفت و گاز داشته باشی وبا بر تکنولوژی امروز سوار باشی در تا در سایه دانش مدرن امروز بتوانی آسوده بخوابی و بیاسایی در غیر این صورت باید چون سومالی در گرسنگی جان بدهی و یا به دزدان در یایی تبدیل شوی که افغانستان بدی روز گار از دریا هم محروم است، اما خدا این مردم را تنها نگذاشته از نعمت بزرگی برخور دار است که مردم دیگر کشورها حسرتش را می خورند، اما خود این مردم نمی توانند از آن استفاده کنند، معادن افغانستان به اندازه ای هست که این مردم را از فقر بیرون آوردن و همطراز دیگر مردم جهان بسازد، اما افسوس که نمی توان از آن در سایه جنگ و خیانت و فساد و دهها چالش و مشکل دیگر نه در گذشته و در حال توانسته ایم از آن بهره برداری درست نماییم.

در همین واحسرتای نفت و گاز افغانستان به اندازه ای از منایع نفت و گاز برخور دار است که دیگر نیازی نیست گاز و یا نفت را از خارج وارد نماید، در حالی که امروز تقریبا تمامی نفت و گاز مصرفی افغانستان از خارج وارد می گردد و فقط مردم شبرغان اندکی از گاز کشور استفاده می توانند و بس.

در طول ده سال گدشته انتظار می رفت که نفت و گاز افغانستان به زودتریم زمان زیمنه استخراجش فراهم گردیده و مردم از این مشکلاتی که در زمستان ها در پیش رو دارند، بدرآیند، اما متاسفانه معادن نفت و گاز در افغانستان نیز به سرنوشت مس عینک لوگر و آهن حاجیگگ بامیان مبدل گردید.

چند سال است که معدن مس عینک به یک شرکت چینی داده شده است، اما گسترش خشونت ها این فرصت را به این شرکت نداده است تا در مدت زمان معین زمینه استخراج از این معدن را فراهم نماید و معدن حاجیگگ را هم سرانجام دو شرکت کانادایی د هندی قرار است استخراح کند، اما روشن نیست که سرنوشت این معدن هم به سرنوش مس عینک دچار خواهد شد یا این که گامهایی عملی در این راستا برداشته می شود.

چند سال است که معادن نفت و گاز افغانستان نیز به داوطلبی گذاشته شده است، اما هنوز به صورت قطعی روشن نشده است که کدام شرکت خارجی امتیاز استخراج از میادین نفتی و گازی کشور را کسب خواهد کرد، هرچند از قراین و اخبرای که به نشر می رسد احتمالا یک شرکت چینی و یک شرکت از دیگر کشور این امتیاز را طی چند ماه آینده بدست خواهد اورد و سرنوشت استخراج از ازمیادین نفتی و گازی شمال کشور روشن خواهد شد، اما آنچه در این میان همیشه نگرانی وجود داشته اجرای تعهداتی است که شرکت های خارجی در قبال آن دارند و تا هنوز نتوانسته اند آن را عملی نمایند، چنانچه که شرکت چنینی در قبال مس عینک نتوانسته است به تعهداتی که داده است عمل نماید.

براساس تحقیقاتی که تاکنون در باره معادن گاز صورت گرفته است، تا حال موجودیت 14 معدن نفت و گاز را تثبیت نموده اند.در مجموع هشت معدن گاز دار و شش معدن نفت در شمال افغانستان کشف شده است که این معادن گاز در نواحی شبرغان ولایت جوزجان و معادن نفت در ولایات سرپل و فاریاب تثبیت شده است.

براساس تخمین ها، در مجموع یک صدو بیست میلیارد متر مکعب گاز در همین هشت معدن متمرکز است که از این جمله پنجاو هشت میلیون متر مکعب گاز آن تا کنون استخراج شده و شصت دو میلیارد آن باقی مانده است. در این شش معدن چهل و پنج میلیون تُن نفت ذخیره جیولوجیکی موجود است، و چهارده اعشاری پنج میلیون تُن نفت این ذخایر قابل استخراج آن است.

ولی زمین شناسان آمریکایی تخمین زده اند که معادن گاز در شمال افغانستان، سه تریلیون مترمکعب گاز دارد، اما محمد جان اختری، یکی از کارشناسان معدن کشور، ذخایرگاز افغانستان را بیشتر از این می داند. این درحالی است که تحقیقات نفتی و گازی در دیگر مناطق افغانستان تاکنون صورت نگرفته است.

اما اکنون روشن شده است که شمال کشور بیشترین نفت و گاز را دارا می باشد و به همین دلیل از سال ها پیش تلاش هایی برای استخراج نفت و گاز از شمال کشور آغاز گردید، اما بجای این که مردم ما از آن بهره مند شود به خارج از کشور صادر گردید،استخراج گاز از معادن شمال افغانستان، نخستین بار در سال‌های ۱۳۴۵ _ ۱۳۴۶ خورشیدی آغاز شد. پس از سال ۱۳۴۸ خورشیدی سالانه ۱.۲میلیارد مترمکعب گاز، از شمال افغانستان به اتحاد جماهیر شوروی سابق منتقل می شد.

اما این روند با سقوط رژیم نجیب الله از کابل متوقف گردید و با اغاز در گیری ها داخلی در کشور روند استخراج نفت و گاز در کشور به پایین ترین حد خود رسید و هنوز هم که ده سال از حاکمیت مشروع در کشور می گذرد، گام جدی در راستای استخراج نفت و گاز در کشور صورت نگرفته است.

اما اکنون دولت افغانستان در نظر دارد تا با استخراج گاز از میادین شمال کشور در قدم اول دو نیروگاه تولید برق گازی، یکی با ظرفیت ۴۰۰ میگاوات، ودیگری با ظرفیت 200 میگاوات بسازد تا نیاز اساسی مردم که به برق وجود دارد برطرف گردد.

نیروگاه اول قرار است نزدیکی در معدن جرقدوق جوزجان ساخته شود و برق حاصل از این نیروگاه، مستقیما به کابل منتقل خواهدشد و نیرگاه دوم در کنار فابر یکه "کود و برق" در مزار شریف احداث خواهد شد. اما این که تا چه اندازه این طرح ها و چشم اندازها تحقق عینی پیدا می کند، هنوز روشن نیست. زیرا خشونت افسارگیسخته همچنان تمامی طرح های توسعوی را در کشور تهدید می کند.

با توجه به موجودیت معادن بزرگ نفت و گاز در ترکمنستان و ازبکستان، دنباله زیرزمینی نفت وگاز درداخل خاک افغانستان امتداد یافته است. اما از آنجاییکه افغانستان در گیر جنگ داخلی و گسترش خشنت ها بود، کشورهای همسایه شمالی ما به توجه به توانایی های علمی که داشتند، استخراج از معادن نفت و گازخود را از چند دهه قبل آغاز کرد و اکنون به با سرعت زیادی از آن بهره برداری می کنند، اما افغانستان افغانستان حتی ظرفیت تولید گاز خود را نسبت به دوره کمونیست ها هم از دست داده است.

اگر این وضعیت ادامه پیدا کند با توجه به پیوستگی حوزه ها نفتی افغانستان با کشور های همسایه شمالی ما بخش عمده نفت و گاز افغانستان توسط همسایگان ما به استخراج خواهد شد بدون این که افغانستان کوچک ترین بهره ای از آن برده باشد. جز این که فقر بسوزد و بسازد و منت همسایگان را برای نفت و گار اهدایی و یا ارزان بکشند در حالی که خود روی نفت و گاز خوابیده اند اما نمی دانند که همین گاز و نفت اهدایی و یا ارزان قیمت که گاه گاهی به افغانستان صورت می گیرد، ما خود این مردم است که تا کنون عرضه استخراج و بهره برداری از آن را نداشته است.

دیدگاه شما