وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان اعلام کرده است که بیش از هزار بنایی تاریخی کشور در معرض نابودی قرار دارد. سید مخدوم رهین وزیر اطلاعات و فرهنگ به خبرگزاری بخدی گفت: "در صورت که مواظبت جدی از این بناها صورت نگیرد، از دست دادن بناهای تاریخی، یک مصیبت بزرگ برای افغانستان است."

به گفته رهین، شمار این بناها نزدیک به 1200 اثر می رسد که در کابل، هرات، شمال و شرق افغانستان از قرن ها پیش بنا شده است.

او تاکید کرد که وزارت اطلاعات و فرهنگ بودجه کافی برای حفاظت و یا بازسای این بناها در اختیار ندارد و کارهای جامعه جهانی نیز در این مورد کافی نبوده است.

در افغانستان بناهای تاریخی زیادی وجود دارد که قدامت آنها به هزاران سال پیش بر می گردد.

گفته می شود که برخی از بناها در جریان جنگ مجاهدین با حکومت کمونیستی از بین رفته و یاهم تخریب شده است و شماری دیگر این بناها در زمان حاکمیت بنیاد گرای طالبان ازبین رفت.

گروه‌ طالبان، تعدادی از آثارهای ارزشمند باستانی و تاریخی افغانستان که دارای تصاویر انسان و یا جانوران بودند از جمله "بت‌های بامیان" را تخریب کردند.

این عملکرد طالبان با واکنش تند جامعه جهانی مواجه شد.

فضل احد احدی، پژوهشگر، هنرمند و استاد دانشکده هنرهای دانشگاه کابل از دولت افغانستان نسبت بی توجهی در عرصه مرمت آثار و ساحات باستانی،‌ به شدت انتقاد کرد.

آقای احدی به خبرگزاری بخدی گفت: "حکومت فعلی در یازده سال گذشته، در بازسازی و حفظ بناهای باستانی و تاریخی کشور توجه جدی نکرده است."

احدی افزود، بی توجهی دولت، عدم آگاهی برخی مقام‌های حکومتی از ارزش‌های بناهای تاریخی و باستانی، عواملی است که اکثر بناهای باستانی کشور هنوز به شکل مخروبه باقی مانده ‌است.

او به دولت هشدار داد: "بناهای باستانی و تاریخی افغانستان با خطرات جدی مواجه است، اگر مقام‌های حکومت در این زمنیه توجه نکذند، این بناها به کلی از بین خواهد رفت، در آنصورت بخشی عظیم از سرمایه فرهنگی کشور از دست خواهد رفت."

این استاد دانشگاه، از وزارت اطلاعات و فرهنگ کشور خواست برای بازسازی بناهای باستانی و تاریخی، توجه سازمان‌های فرهنگی بین المللی را جلب کند.

افغانستان از جمله کشورهای کوهستانی در آسیایی جنوبی است که بناهای تاریخی و باستانی فراوان دارد، این اثر ها ارزش های تاریخی افغانستان خوانده شده است.

یحیی محب زاده مسئول ارشیف موزیم ملی افغانستان به خبرگزاری بخدی گفت که قبل از جنگ های داخلی کشور در دهه 70، بیش از صدهزار اثر تاریخی بدست آمده از زیر خاک، به این موزیم سپرده شده است.

آقای محب زاده اما می گوید که از شروع جنگ داخلی در سال 1372، هفتاد درصد اثر موجود در موزیم ملی، یا از بین رفت و یاهم به غارت برده شد.

او تاکید کرد که این اثرها در جریان جنگ از سوی افراد احزاب مختلف، به خارج از کشور قاچاق شد و یاهم شکستانده شده است.

محب زاده به خبرگزاری بخدی گفت: "در زمان حاکمیت رژیم طالبان، افراد این گروه، دو هزار و پنج صد، قلم اثر باستانی را یا تخریب و یاهم غارت کردند."

بیشتر اثر های بدست آمده از دل خاک در افغانستان، قدامت هزاران سال دارد، ارزش های که نمایانگرهویت و فرهنگ مردمان ساکن در قرن های گذشته کشور است.

محب زاده می گوید که در حال حاضر، موزیم ملی دوباره احیا شده و هزاران اثر باستانی از خارج به افغانستان برگردانده شده است.

او گفت که قبلا موزیم ملی به خانه اشباه تبدیل شده بود و به گفته او در حال حاضر، مواظبت خوبی از اثرهای باستانی صورت می گیرد.

ارزش برخی اثر باستانی افغانستان در موزیم ملی، میلیون ها دالر تخمین شده است.

ادامه قاچاق آثار باستانی

برخی ها در سال های گذشته در افغانستان، با قاچاق اثر های باستانی به سرمایه کلانی دست یافتند.

گفته می شود که در شهرهای بامیان، غزنی، لوگر، هرات و شمال افغانستان، مناطق که بیشتر از دل خاک آن اثر باستانی بدست آمده، هنوز هم کاوش و کندن کاری های غیرقانونی ادامه دارد.

 سید مخدوم رهین وزیر اطلاعات و فرهنگ افغانستان پذیرفت که در حال حاضر، کاوش و قاچاق اثر های باستانی از افغانستان ادامه دارد.

او گفت: "جلوگیری از قاچاق آثار باستانی کار آسانی نیست و هنوز هم قاچاق اثرهای گرانبها از افغانستان به خارج از کشور ادامه دارد."

سیدمخدوم رهین، گفت: "افغانستان درحال حاضر دچار بحران‌‌های امنیتی و سیاسی است، جلوگیری از قاچاق آثار باستانی کار آسان نیست."

اگرچه آقای رهین تاکید کرد که از قاچاق صدها قطعه باستانی جلوگیری شده اما او گفت که قاچاقچیان خطر ناک اثر های باستانی هنوز هم فعال هستند.

در جریان سال‌های گذشته ده‌ها آثار باستانی و بقایای یك مجسمه پنج متری در اطراف معدن مس عینك در ولایت لوگر كشف شده است.

برخی باستان شناسان، این آثار را مربوط به دوران هندوها، بودائیان و زردشتیان می‌دانند.

برای نگهداری این آثارها قرار بود یک موزیم در اطراف معدن مس عینک ایجاد شود اما شماری از باشندگان ولایت لوگر به خبرگزاری بخدی گفتند که تا کنون نشانه ای از ساخت موزیم در این ولایت دیده نمی شود.

با این حال، سیدمخدوم رهین، وزیر اطلاعات و فرهنگ می گوید که کار روی طرح ایجاد یک موزیم در اطراف معدن مس عنیک جریان دارد.

رهین افزود، در حال حاضر یک انبار برای نگهداری آثار باستانی که از معدن مس عینک کشف شده در لوگر ایجاد شده است اما با ساخت موزیم در اطراف این معدن، همه آثار باستانی به آنجا مننقل خواهد شد.

او، می‌گوید که وزارت اطلاعات و فرهنگ برای نگهداری آثارهای باستانی افغانستان در تلاش ایجاد موزیم در تمامی ولایات‌ کشور است.

رهین تاکید کرد که ایجاد موزیم‌ها، نگهداری و جمع آوری آثار باستانی کشور از اولویت کاری وزارت اطلاعات و فرهنگ است.

به تازگی مجسمه ها و اثرهای تاریخی از محل معدن مس عینک در ولایت لوگر کشف شد، قدامت اثرهای بدست آمده به قرن ها پیش نسبت داده شده است.

برخی اثرهای بدست آمده به مکان دیگر انتقال یافتند اما شماری دیگر به دلیل بزرگی، ظرافت و نبود وسایل در همان محل اولیه موجود است. (بخدی)