خانۀ آزادی، در گزارش تازه خود به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات، وضعیت آزادی  مطبوعات را در افغانستان نسبت به اکثر کشورهای منطقه بهتر ارزیابی کرده است، اما گفته است که افغانستان همچنان کشوری غیر آزاد است.

Freedom house يا خانۀ آزادی گزارش تازه خود را با عنوان  آزادی مطبوعات ۲۰۱۴  در مورد وضعیت آزادی رسانه ها در سطح جهان منتشر کرده است که بر پایه آن،  در این سال ؛ آزادی رسانه ها به پایین‌ترین سطح خود در بیش از یک دهه رسیده‌است.

١٣ ثور( سوم می) از سوی یونسکو، سازمان علمی و فرهنگی ملل متحد به عنوان روز جهانی آزادی مطبوعات نام گذاری شده است و این روز هر سال در سراسر جهان گرامی داشته می شود.

این نهاد، کشورهای جهان را از نظر سطح آزادی مطبوعات به سه دسته آزاد، نسبتا آزاد و غیرآزاد تقسیم کرده است که افغانستان با وجودی وضعیت آزادی رسانه ها در آن بهتر از اکثریت همسایگانش معرفی شده است، اما  در دسته سوم یا غیر آزاد جای گرفته است.

در رتبه‌بندی جدید این نهاد، رتبه افغانستان در میان ۱۹۷ کشور و منطقه، ۱۴۷ ذکر گردیده اما وضعیت کشورهای همسایه افغانستان بجز پاکستان که در رتبه۱۴۱ قرار گرفته است، به مراتب بدتر توصیف شده است.

بر پایه یافته های خانه آزادی؛ تاجیکستان در رتبه ۱۷۶، چین ۱۸۳،  ایران ۱۹۰ و ازبکستان و ترکمنستان رتبه ۱۹۵ جهان را از آن خود کرده اند.

بنا بر این گزارش، بدتر شدن وضعیت آزادی مطبوعات در چندین کشور خاورمیانه، از جمله مصر، لیبی و اردن از عوامل مهم تأثیرگذار بر کاهش شاخص جهانی آزادی فعالیت رسانه ای بوده‌است.

عقب مانى آشکار وضعیت آزادی مطبوعات در ترکیه، اوکراین، و تعدادی از کشورهای شرق آفریقا، و کاهش نسبی آزادی‌ها در محیط رسانه ای امریکا از دیگر عوامل مهمی است که باور خانه آزادی در بروز این وضعیت نقش داشته است.

از ۱۹۷ کشور و منطقه مورد بررسی در سال ۲۰۱۳، در مجموع ۶۳ مورد (۳۲٪) دارای رسانه های آزاد، ۶۸ مورد (۳۵٪) نسبتاً آزاد، و ۶۶ مورد (۳۳٪) دارای رسانه های غیر آزاد معرفی شده‌اند.

در این گزارش خانۀ آزادی، صربستان با رتبه ۷۴، مونته‌نگرو ۷۸، کرواسی ۸۳، گرجستان ۹۳، کوزوو ۹۸، بوسنی و هرزگوین ۱۰۳، مولداوی ۱۱۲، و مقدونیه با کسب رتبه ۱۲۲ به عنوان کشورهای نسبتاً آزاد معرفی شده اند.

در این سال، سویدن، ناروی و هالند با کسب رتبه اول، در صدر فهرست کشورهای جهان از لحاظ آزادی رسانه ها قرار گرفته اند.

در گزارش سال گذشته خانه آزادی از آزادی فعالیت رسانه ای در جهان، افغانستان با کسب ۶۷ از مجموع ۱۰۰ نمره( صفر بهترین و ۱۰۰ بدترین نمره) به عنوان یک کشور غیر آزاد شناخته شده بود.

خانه آزادی در سال ۱۹۴۱ در آمریکا تاسیس شد به عنوان یک سازمان غیردولتی از دموکراسی، آزادی سیاسی و حقوق بشر در جهان دفاع می ‌کند و دراین‌ باره به تحقیق می ‌پردازد.

دو روز پیش، حامد کرزی نیز در بیانیه ای به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات، گسترش وپیشرفت بی سابقه رسانه ها و مطبوعات آزاد طی ١٣سال گذشته یکی از دست آوردهای بزرگ مردم افغانستان خوانده است.

به گفته رئیس جمهور، آزادی مطبوعات و رسانه های افغانستان در منطقه کم نظیر بوده و در ابعاد گوناگون زندگی جامعه برای تقویت ارزش های دموکراتیک آزادانه کار کرده اند و با گذشت زمان پیشرفت می کنند.

کرزی خاطر نشان کرده است که حکومت افغانستان در این مدت با وجود همه دشواری های موجود، برای حفظ و گسترش آزادی بیان و آزادی مطبوعات تلاش های فراوانی کرده است و نگذاشت تا آزادی نوپای مطبوعات و رسانه ها صدمه ببیند و یا شخصی و یا نهادی سد راه پیشرفت آن شود.

همزمان با این روز، مرکز خبرنگاران افغانستان و اتحادیه ملی ژورنالیستان افغانستان نیز در اعلامیه های جداگانه ای، این روز را به جامعه ای رسانه ای کشور تبریک گفته اند.

مرکز خبرنگاران افغانستان، گفته است که تعهد شخص رئیس جمهور در احترام و نگهداشت آزادی مطبوعات قابل قدر است اما به باور این نهاد، دولت افغانستان در بیشتر از یک دهه اخیر در زمینه رسیدگی به پرونده های خشونت علیه خبرنگاران ناکام بوده است.

به باور این نهاد مدافع خبرنگاران، عدم پیگیری رویدادهای خشونت بار علیه دست اندرکاران رسانه ها، سبب شده است که مصوونیت از مجازات به یک فرهنگ تبدیل شود و این روند آینده مطبوعات آزاد را در کشور با خطر جدی مواجه ساخته است.

اتحادیه ملی ژورنالیستان افغانستان نیز در اعلامیه خود از دولت افغانستان و به ویژه وزارت اطلاعات و فرهنگ در زمینه رسیدگی به قضایای خشونت علیه خبرنگاران به شدت انتقاد کرده است و این وزارت را در این زمینه ناکام خوانده است.

اتحادیۀ ملی ژورنالیستان از تمامی خبرنگاران و فعالان رسانه ای در سراسر کشور خواسته است تا برای گسترش آزادی رسانه، آزادی بیان  وحق دسترسی به اطلاعات، بیشتر از پیش تلاش نموده و در برابر فشار هایی که از سوی حلقات مشخص در درون دولت، زورمندان محلی، گروه های تروریستی و جنایت کار، پیوسته بر خبرنگاران و رسانه ها اعمال می شود، ایستادگی نمایند.(پژواک)