صفحه نخست » افغانستان » ‹تحفه دیجیتالی› از بایگانی رسانهای افغانستان برای کتابخانه کنگره آمریکا
‹تحفه دیجیتالی› از بایگانی رسانهای افغانستان برای کتابخانه کنگره آمریکا
اگر یکی از ذخیرههای حافظه تاریخی یک جامعه، بایگانی رسانهایاش باشد، حالا حاجی داوود و همکارانش خوشحال اند که یک نسخه از این حافظه را نزد یکی از متنوعترین بایگانیهای جهان هم سپردهاند.
یک مرکز رسانهای افغانستان، ذخیرهای از یک صد هزار عکس و اسلاید و صدها ساعت فلم از تاریخ معاصر کشور را به کتابخانه کنگره ایالات متحده هدیه داد؛ مجموعهای که چند دهه اخیر افغانستان را روایت میکند؛ یکی از طولانیترین بحرانهای نیمه دوم قرن بیستم.
این مجموعه را مرکز منابع رسانهای یا نشرات افغانستان به ریاست حاجی داوود، روزنامهنگار کهنهکار افغان، در سالهای اخیر پردازش کرده است و حالا یک نسخه دیجیتال از آن را به کتابخانه کنگره آمریکا هدیه داده است.
این ۱۲۰۰ ساعت فلم، حدود یک صد هزار عکس و اسلاید، و ۵۰۰ ساعت صدای ضبطشده، بزرگترین بایگانی رسانهای افغانستان که یکجا گرد آمده است.
اصل این اسناد در افغانستان باقی مانده است.
هم نگهداری بهتر و هم دسترسی آسانتر
حاجی داوود، مدیر مرکز منابع رسانهای افغانستان، میگوید این "تحفه دیجیتالی" را برای حفظ این خاطرههای رسانهای به کتابخانه کنگره آمریکا سپرده است: "ما به خاطر اینکه این مواد دوام پیدا کند، آنها را به طور دیجیتالی ذخیره کردیم. نوارهای معمول فلم و صدا، بین سی تا هفتاد سال عمر میکنند. ما اینها را روی موادی ذخیره کردیم که تا ۳۵۰ سال عمر میکند. این را به کتابخانه کنگره تحفه دادیم تا در دسترس عده بیشتری قرار گیرد."
گذشته از حفظ این اسناد، فراهمکنندگان این بایگانی دیجیتالی به فکر آسانکردن دسترسی پژوهشگران به آن هم بودهاند. به این ترتیب کسانی که دستشان به منابع کتابخانه کنگره آمریکا برسد، میتوانند در این آرشیو هم جستوجو کنند.
اما حق مولف برای مرکز منابع رسانهای افغانستان باقی مانده است و همچنان برای بهرهبرداری تجاری از این منابع باید از این مرکز اجازه گرفت.
تهیهکنندگان این تحفه دیجیتالی میگویند عین آن را به دانشگاهها و رادیو تلویزیون ملی افغانستان هم میدهند؛ البته وقتی که مساله حق مولف حل شود.
کل این برنامه، از گردآوری منابع و یککاسهکردنشان، هفت سال طول کشیده و سه سال اخیر، به دیجیتالیکردن آن و شرحگذاشتن طبق قواعد کتابخانه کنگره گذشته است؛ دادههایی به سه زبان فارسی، پشتو، انگلیسی، فارسی با حروف لاتین و پشتو با حروف لاتین.
مری جین دیب، رییس بخش آفریقا و خاور میانه در کتابخانه کنگره آمریکا، میگوید این مجموعه بینظیر است: "درباره افغانستان، منابع چندان مفصلی اینجا در کتابخانه کنگره نداشتیم. با چنین منابعی میشود به گذشته نگاه کرد و مثلا دید در دهه ۱۹۸۰ میلادی، مردم چهطور کشاورزی میکردهاند، بچهها چهطور بزرگ میشدهاند، و زنان چه زندگیای داشتهاند."
حالا کتابخانه کنگره آمریکا، یکی از بزرگترین و متنوعترین بایگانیهای جهان، این خاطرههای دیداری و شنیداری افغانستان را هم در خود دارد.
هیراد دینهوری، کتابدار مرجع برای بخش «زبانهای ایرانی» در کتابخانه کنگره، میگوید اینکه "زندگی روزمره مردم افغانستان، از همه اقشار، از همه نقاط این کشور، در این مجموعه ثبت شده است، میتواند راوی خوبی باشد یا دستکم بخشی از روایت تاریخ معاصر افغانستان باشد".(بی بی سی)
