موسسه حمایت از حقوق کودکان در افغانستان، دیروز سه شنبه، 7 سنبله نتایج یک سروی تازه‌ این نهاد را که در پنج ولایت کابل، ننگرهار، بلخ، جوزجان و سرپل انجام شده است، منتشر کرد.
فال بارکر، رییس موسسه حمایت از حقوق اطفال که در برنامه «نشر یافته‌های سروی دانش، روش و عملکردها در مورد خشونت علیه اطفال» در کابل صحبت می‌کرد، گفت که 24 درصد خشونت در برابر کودکان از سوی آموزگاران در مکاتب افغانستان صورت می‌گیرد.
آقای بارکر گفت، با آنکه دروازه‌های مکاتب نیز در مناطق مختلف افغانستان باز است و یگانه راه پایین آوردن سطح خشونت علیه اطفال فعال بودن مکاتب می‌باشد؛ اما باز هم خشونت در برابر آن‌ها جریان دارد که «یافته‌های گزارش نشان می‌دهد تنها 24 درصد خشونت در برابر کودکان از سوی استادان مکاتب صورت می‌گیرد.»
خشونت علیه دانش‌آموزان کودک در مکاتب کشور موضوع تازه‌یی نیست؛ در بسیاری از مکاتب و مراکز آموزشی، به‌ویژه در روستاها و مناطق دوردست کشور آموزگاران دانش‌آموزان را تنبیه فیزیکی می‌کنند که این روش در روند آموزش و پرورش بهتر اطفال بسیار زیان‌مند است.
رییس موسسه حمایت از اطفال گفت که این گزارش همچنان نشان می‌دهد شمار زیادی از کودکان در افغانستان انواع از خشونت‌ها در برابرشان را تجربه می‌کنند. به گفته‌ی او خشونت در برابر کودکان، روحیه آن‌ها را ضعیف ساخته و خشن بار می‌آورند که در صورت ادامه‌ی آن، به زنده‌گی آن‌ها آسیب جدی وارد می‌کند.
وی گفت کار کردن اطفال در روی جاده‌ها نیز یکی از عواملی است که آمار خشونت در برابر کودکان را بسیار بالا برده است و از سوی دیگر این موضوع سبب می‌شود تا آن‌ها از آموزش و پرورش باز بمانند. در این گزارش، موجودیت فقر، بی‌کاری و نبود پالیسی‌های حمایتی حکومت در قبال کودکان، از دلایل اصلی خشونت در برابر اطفال گفته شده است.
صفی الله امرخیل، مشاور امور کودکان در موسسه حمایت از اطفال گفت که هرچند تاکنون آمارهای دقیق از کودکانی که مصروف کارهای شاقه هستند، وجود ندارد؛ اما برخی از آمارها نشان می‌دهند که حدود 29 درصد اطفال در افغانستان کارهای شاقه انجام می‌دهند.
آقای امرخیل به برخی از مشکلات در جریان سروی نیز اشاره کرده گفت، مشکلات عمده در زمان سروی این بوده که تاهنوز هیچ ارقام دقیق و مشخص در مورد کارهای شاقه اطفال در افغانستان وجود ندارد تا در این تحقیق از آن استفاده می‌شد و در کنار آن در جریان راه‌اندازی مباحثات گروپی نیز خیلی از مصاحبه شونده‌ها معلومات درست ارایه نمی‌کنند و نمی‌خواهند برخی از واقعیت‌های موجود علنی شود.
انواع خشونت‌ها
این گزارش می‌افزاید که چهار نوع خشونت بیشتر علیه کودکان صورت می‌گیرد. خشونت‌های «روانی، فیزیکی، جنسی و بی‌پروایی» به آن‌ها که در بیشتر موارد والدین مرتکب می‌شوند.
یافته‌های گزارش نشان می‌دهد که فریاد زدن، دشنام دادن، خجل کردن اطفال در میان مردم، تهدید به رها کردن آن‌ها، بیرون کشیدن کودکان از خانه، نوع دیگری از خشونت روانی است که بیشترین صدمه روحی و روانی را به آنان وارد می‌کند. عاملان این گونه خشونت والدین اطفال گفته شده است.
از سویی هم در گزارش آمده است که تنها در سال گذشته 38 درصدِ کودکان شاهد مرگ یکی از اعضای فامیل شان در جریان جنگ‌ها و خشونت‌ها بوده‌اند و 31 درصد دیگر کودکان هم شاهد جنگ‌ و خشونت و انفجارها که این نیز به لحاظ روانی به آن‌ها آسیب می‌زند.
خوراندن مواد مخدر به اطفال و انواع لت‌وکوب، از جمله خشونت های فیزیکی می‌باشد که در این گزارش از آن یاد شده است. یافته‌های این سروی از بچه‌بازی در برخی از نقاط کشور، ازدواج قبل از وقت، مجبور کردن اطفال زیر سن به دیدن فیلم‌ها و تصاویر مبتذل و غیر اخلاقی، در برخی موارد مجبور کردن آن‌ها به دیدن و لمس اعضای محرم بدن مردان نیز پرده برداشته است. گزارش از موجودیت چنین موارد، به عنوان خشونت جنسی در برابر کودکان نام برده است.
اما سروی نشان می‌دهد که بیشترِ خشونت‌ها خانواده‌گی است و اطفال در خانه نیز از انواع خشونت‌ها چه عمدی و چه غیر عمدی رنج می‌برند. بر بنیاد یافته‌های این سروی، دادن غذای ناکافی به کودکان، پوشانیدن لباس نامناسب، عدم مراقبت از آن‌ها در جریان مریضی توسط برخی از والدین نیز وجود دارد.
صفی الله امرخیل، مشاور موسسه حمایت از حقوق اطفال گفت که 41 درصد مردم در جریان مصاحبه گفته‌اند که فکر می‌کنند تنبیه فیزیکی یکی از راه‌های مناسب برای تربیت اطفال شان هستند؛ اما 56 درصد کودکان در این باره گفته‌اند که تنبیه فیزیکی برای تربیت درست آن‌ها هیچ تأثیر مثبتی نداشته است.
عاملان خشونت
این سروی که در پنج ولایت کابل، ننگرهار، بلخ، جوزجان و سرپل انجام شده است، در جریان تحقیق با گروه‌های مختلف سنی، به‌ویژه با خود اطفال گفت‌وگو شده است. کودکان عاملان بیشتر خشونت‌های فیزیکی، روانی و بی‌پروایی در برابرشان را استادان مکاتب، پدران و مادران و اقارب و نزدیکان شان می‌دانند.
مسوولان موسسه حمایت از حقوق اطفال در افغانستان می‌گویند که برای کاهش و محو خشونت در برابر کودکان، باید کنوانسیون حقوق اطفال که افغانستان آن را پذیرفته است، به گونه‌ی درست تطبیق گردد تا از سطح این خشونت‌ها کاسته شود.
این نهاد از وزارت‌های معارف و کار و امور اجتماعی نیز خواسته است تا در یک همآهنگی مشترک، در چوکات تعلیمی معارف، ساختارهایی را در نظر بگیرند که در آینده از خشونت علیه اطفال در مکاتب کشور جلوگیری شود.
روان‌شناسان نیز به این باور اند که کودکان تا رسیدن به سن قانونی و بلوغ، باید از تمامی حقوق شان برخوردار باشند و از سوی والدین شان نیز با آن‌ها درست رفتار شوند؛ چون کودکان در این مرحله‌ی از زنده‌گی به لحاظ ذهنی و فیزیکی بسیار حساس هستند.
اما کودکان در افغانستان از آسیب‌پذیرترین قشر جامعه هستند که ناامنی‌ها و ادامه جنگ و خشونت در کشور، و همچنان فقر و بی‌کاری در میان مردم تأثیر مستقیم روی زنده‌گی آن‌ها دارد.
الیاس طاهری