بنیاد انتخابات شفاف افغانستان (تیفا) روز دوشنبه، 17 میزان، در یک نشست خبری، نتایج نظر سنجی تازه‌ی خود در مورد میزان اشتراک مردم انتخابات پارلمانی و شوراهای ولسوالی‌ها را منتشر کرد.
 در این نظرسنجی که طی سه ماه گذشته در 25 ولایت کشور انجام شده است، از 2967 نفر که اقشار مختلف جامعه را شامل می‌شود پیرامون موضوعات انتخابات در کشور پرسیده شده است.
شمس راسخ، رییس برنامه‌های تیفا که نتایج این نظرسنجی را ارائه می‌کرد گفت، از میان تمامی کسانی که در این نظرسنجی شرکت کرده‌اند، 53 درصد پاسخ داده‌اند که در انتخابات‌های پیشرو به حیث رای دهنده‌ها شرکت می‌کنند. تنها 14 درصد گفته‌اند که در انتخابات شرکت نخواهند کرد و همچنان 33 درصد دیگر پاسخ دهندگان مطمئن نیستند که آیا در انتخابات شرکت کنند یا خیر.
نظر به یافته‌های این سروی دیده می‌شود که مردم همچنان علاقه‌مند اشتراک در انتخابات هستند؛ اما میزان بی‌اعتمادی شهروندان کشور نسبت به حکومت و کمیسیون‌های انتخاباتی همچنان به قوت خود باقی است؛ چنان‌چه در یافته‌های نظرسنجی آمده است: «41 درصد اشتراک کننده‌های این نظرسنجی به ظرفیت کمیسیون مستقل انتخابات باور ندارند. 38 درصد به بی‌طرفی حکومت به امور انتخابات بی‌باور می‌باشند.»
براساس یافته‌های نظرسنجی، 45 درصد پاسخ دهنده‌ها از میان 2967 تن که از آن‌ها پرسیده شده است، به برگزاری به‌موقع انتخابات باورمند هستند و تنها 23 درصد گفته‌اند که انتخابات‌ پارلمانی و شوراهای ولسوالی به‌موقع آن برگزار نخواهد شد. به گفته‌ی مسوولان نهاد تیفا نظرسنجی به صورت پرسشنامه انجام شده است و میزان تحصیلات 57.80 درصد اشتراک کننده‌ها لیسانس و ماستری می‌باشند.
بنا به موجودیت ناامنی و تهدیدات امنیتی، فقط 25 ولایت کشور تحت پوشش این سروی قرار گرفته اند اما 9 ولایت دیگر که دارای مشکلات زیاد امنیتی بوده اند و یا هم در گذشته انتخابات در آن ولایات با مشکل روبه‌رو بوده، این نظرسنجی برگزار نشده است.
مشکلات امنیتی، تجارب تلخ از انتخابات گذشته، عدم اراده قاطع حکومت برای برگزاری انتخابات، فساد گسترده و عدم تطبیق قوانین، عدم اعتماد به استقلالیت کمیسیون‌های انتخابات، مداخله احزاب و زورمندان محلی در انتخابات‌ها، بی‌کفایتی نماینده‌های پارلمان، عدم نظارت درست و بی‌طرفانه نهادهای ناظر انتخابات از روند کاری کمیسیون‌ها و ... از مشکلاتی هستند که اشتراک کننده‌های نظرسنجی از آن نام برده‌اند و شماری از آن‌ها گفته‌اند که به همین دلیل در انتخابات پیشرو شرکت نمی‌کنند.
هرچند این سروی نظر به واجدین شرایط رای‌دهی از افراد محدودی صورت گرفته است؛ اما مسوولان تیفا نتایج این نظرسنجی را مفید می‌دانند و آن را گامی به سوی شریک ساختن دیدگاه‌های شهروندان کشور به پروسه انتخابات عنوان می‌کنند.
از سویی هم نعیم ایوب زاده، رییس بیناد انتخابات شفاف افغانستان (تیفا) در این نشست گفت، مشکلاتی که در حال حاضر در کمیسیون‌ انتخابات وجود دارد، رفتن به سوی انتخابات شورای ملی و شوراهای ولسوالی بسیار دشوار به نظر می‌رسد.
او می‌گوید تا برگزاری این دو انتخابات زمان کمی در اختیار کمیسیون انتخابات قرار دارد؛ اما در مقابل کارهای نشده بیش از حد زیاد است که کمیسیون انتخابات تاکنون به انجام آن نپرداخته است.
آقای ایوب زاده گفت: «این انتخابات‌ها بسیار مهم است. ثبات سیاسی و امنیتی کشور وابسته به همین دو انتخابات پیشرو است. اگر انتخابات برگزار نشود، ممکن است ثبات نسبی که در کشور وجود دارد نیز بر هم بخورد.»
عدم تهیه لیست رای دهنده‌ها، حل نشدن بحث حوزه‌های انتخاباتی، نبود چارچوب حقوقی برای انتخابات شوراهای ولسوالی، نبود ظرفیت لازم در کمیسیون‌های برگزاری و شکایت‌های انتخاباتی و همچنان موضوع تأمین امنیت انتخابات از عمده‌ترین مشکلاتی است که رییس تیفا از آن‌ها نام می‌برد.
آقای ایوب زاده تأمین امنیت انتخابات را بسیار مهم و حیاتی عنوان کرده و گفت، حکومت تاهنوز در این باره کاری انجام نداده است. به گفته‌ی او برای تأمین امنیت انتخابات تنها یک تفاهم‌نامه میان کمیسیون‌های انتخابات و نهادهای امنیتی به امضا رسیده است که تنها امضای تفاهم‌نامه کافی نیست.
او حکومت را به بی‌پروایی در برگزاری انتخابات متهم کرد و گفت، حکومت وحدت ملی هیچ اراده‌ی راسخ برای برگزاری یک انتخابات سالم و شفاف در کشور ندارد: «حکومت کم حرف بزند، بیشتر گوش کند. این حکومت زیاد حرف می‌زند؛ اما به حرف‌ها و پیشنهادات سیاسیون، احزاب و نهادهای مربوط به انتخابات کم‌تر گوش می‌کند.»
رییس بنیاد انتخابات شفاف افغانستان همچنان گفت که حکومت نباید تنها خود را مصروف انتخابات شورای ملی و شوراهای ولسوالی کند؛ بلکه از همین امروز برای برگزاری انتخابات ریاست جمهوری که در سال 1398 قرار است برگزار شود، آماده گی و پلان‌های لازم را روی دست بگیرد. به باور وی حکومت وحدت ملی با پیش کشیدن بحث انتخابات شوراهای ولسوالی، می‌خواهد انتخابات ریاست جمهوری فراموش شود.
او همچنان به جریان‌ها و ائتلاف‌های سیاسی کشور گفت که نباید به خاطر کم‌کاری افراد، تمامی سیستم و ساختارهای کمیسیون‌های انتخابات را زیر پرسش قرار دهند: «ائتلاف های سیاسی هویت کشی نکنند و ساختار کمیسیون‌ها را هویت کشی نکنند؛ بلکه پیشنهادات سالم و سازنده شان را پیشکش کنند.»
در همین حال، معاذالله دولتی از اعضای رهبری کمیسیون انتخابات از نتایج این نظرسنجی استقبال کرده و گفت که کمیسیون انتخابات برنامه‌های اصلاحی خود را در روشنایی یافته‌های چنین نظرسنجی‌ها روی دست خواهد گرفت.
آقای دولتی این سخنان را رد کرد که گویا حکومت در امور کمیسیون انتخاب دخالت می‌کند. وی همچنان تأکید کرد که کمیسیون انتخابات تلاش می‌کند تا انتخابات‌های پیشرو را در زمان معین آن برگزار کند.
ایجاد شفافیت در روابط میان کمیسیون‌ها و دولت، رعایت قوانین از سوی دولت و کمیسیون انتخابات، تهیه تقسیم اوقات کاری کمیسیون برای برگزاری انتخابات همراه با پلان عملیاتی، دریافت مشوره‌های تخصصی از مشاورین داخلی و خارجی کمیسیون انتخابات و همچنان آغاز برنامه‌های آگاهی دهی در مورد انتخابات از مواردی است که بنیاد انتخابات شفاف افغانستان به کمیسیون انتخابات پیشنهاد کرده است.
قرار است این نظرسنجی به صورت مرحله‌وار تا زمان برگزاری انتخابات‌های شورای ملی و شوراهای ولسوالی در سراسر کشور، برای دو بار دیگر نیز راه‌اندازی شود.
الیاس طاهری