سرور دانش معاون دوم ریاست جمهوری در جلسه فوق‌العاده کمیته ملی سواد آموزی دیروز چهارشنبه 26میزان گفت که گزارش‌ها در مورد میزان بی‌سوادی نگران کننده است. به‌گفته او، معارف در بخش تعلیمات عمومی و سوادآموزی با چالش‌های «جدی» مواجه است.
معاون دوم ریاست جمهوری در نشست فوق‌العاده کمیته ملی سوادآموزی از بخش سکتور خصوصی، تجار و مردم خواست تا در همکاری با وزارت معارف در بخش سواد آموزی در بسیج ملی سواد آموزی همگام شوند. او گفت: «از تمام گروه‌های دینی، فرهنگی، مدنی به ویژه سکتور خصوصی افغانستان به صورت جدی تقاضا می‌کنیم که در طرح بسیج ملی سوادآموزی، در کنار وزارت معارف ایستاد شوند.»
جلسه فوق‌العاده کمیته ملی سوادآموزی دیروز برای جلب کمک‌های سکتور خصوصی برای کاهش و محو بی‌سوادی از سوی معاون رئیس جمهور برگزار شد. در این نشست نمایندگان وزارت‌خانه‌ها، تجار، نمایندگان سکتور خصوصی و فعالان مدنی شرکت کرده بودند.
سرور دانش معاون دوم رئیس جمهور در آغاز این نشست گفت که مطابق با گزارش‌های منتشر شده، میزان بی‌سوادی در کشور هنوز هم بالا است و تقریبا تا 65درصد مردم بی‌سواد است. او افزود: «این گزارش‌ها بسیار نگران کننده است. چه در بخش تعلیمات عمومی و چه در بخش سوادآموزی با چالش‌های جدی مواجه استیم، اگر توجه همه‌جانبه نکنیم ممکن است با یک نوع افول و ناکامی بیشتر مواجه شویم.»
طبق گزارش دید‌ه‌بان حقوق بشر، شمار دخترانی که از آموزش محروم می‌شوند روبه‌افزایش است و تلاش‌ها برای آموزش کاهش یافته. طبق آمار دیده‌بان جهانی حقوق بشر هنوز هم حدود 206هزار دختر به دلیل‌های مختلف از مکتب بازمانده‌اند.
آقای دانش افزود که با عضویت کشور در شورای حقوق بشر سازمان ملل، مسئولیت مقام‌های دولتی برای انجام فعالیت‌های حقوق بشری زیاد شده و یکی از این مسئولیت‌های مهم، مبارزه با بی‌سوادی است.
مکتب سوادآموزی حدود یک قرن پیش در زمان امان الله خان در کشور فعال شد. معاون رئیس جمهور به اهمیت آموزش در آن زمان اشاره کرد و بر موثریت شیوه آموزش و کم هزینه بودن آن تاکید کرد. به گفته آقای دانش، شیوه آموزش «باید» به گونه‌ای باشد که با کمترین وقت و هزینه، افراد بی‌سواد از سواد بهره‌مند شوند و نقش مستقیم حکومت در روند باسوادسازی و اولویت دادن به افرادی که بیشتر نیازمند آموختن است، موثریت کار را افزایش می‌هد.
در همین حال، خان جان الکوزی معاون اتاق‌های تجارت کشور در این نشست وعده کرد که سکتور خصوصی در بخش سوادآموزی مطابق با برنامه و پلان طرح ریزی شده کمک و همکاری خواهد کرد. اما او انتقاد می‌کند که در گذشته پول‌های زیادی در بخش‌های صحت، آموزش و پرورش و دیگر بخش‌های اجتماعی به مصرف رسیده، اما کمتر نتیجه داده است. به گفته آقای الکوزی، کمک‌ها در بخش سواد آموزی «باید» نتیجه بخش باشد و شفافیت در حساب‌دهی نیز به وجود بیاید.
وزارت معارف: طرح کاهش بی‌سوادی آماده است
در همین‌ حال، وزارت معارف کشور اعلام کرد که طرح کاهش و محو بی‌سوادی آماده است. معین سوادآموزی دیروز گفت: «در سال 2015 رئیس جمهور غنی هدایت داده است که بسیج ملی برای کاهش و محو بی‌سوادی راه اندازی شود و در 2016 و 2017 طرح آن آماده شده است و این طرح بسیار بزرگ است که شامل 13 سند است. این اسناد آماده شده و نیازمند است تا از سوی کابینه تصویب شود.»
سردارمحمد رحیمی می‌گوید که طرح کاهش سواد آموزی حدود دوسال را در بر گرفته و با نهادهای دولتی خصوصی برای تکمیل آن صحبت صورت گرفته است. به گفته آقای رحیمی این طرح پانزده سال را در برخواهد گرفت.
در همین حال او می‌گوید که بودجه اختصاص یافته برای کاهش بی‌سوادی در کشور حدود 2.5درصد معارف را تشکیل می‌دهد و برای کاهش میزان بی‌سوادی اندک است. او گفت: «با این بودجه بسیار مشکل خواهد بود که ده میلیون بی‌سواد را باسواد کنیم.»
او همچنان می‌افزاید که با امکاناتی که این معینیت سوادآموزی دارد، آنان در هر سال فقط یک درصد نرخ سواد را افزایش می‌دهند. با این رقم، نرخ باسوادی در سال 100هزار نفر است.
در همین حال، وزیر معارف کشور می‌گوید که به صورت تخمینی، هنوز هم 10 میلیون از شهروندان کشور بی‌سواد اند و افغانستان در جمع کشورهایی است که بالاترین درصدی بی‌سوادان را دارد.
اسدالله حنیف بلخی وزیر معارف کشور دیروز در جلسه فوق‌العاده کمیته سوادآموزی گفت که بخش بزرگی از بی‌سوادان را روستانشینان و منطقه‌های دور دست تشکیل می‌دهند، اما امکانات محدود معینیت سوادآموزی این وزارت پاسخ‌گوی مبارزه با بی‌سوادی در تمام کشور نیست.
با این حال، برخی از نمایندگان سکتور خصوصی حاضر شدند تا در چاپ کتاب و تهیه قرطاسیه سوادآموزی همکاری کنند. بانوی اول کشور نیز تعداد زیادی از کتاب های سوادآموزی را با هزینه شخصی اش به چاپ رسانده است. آنان هم چنین متعهد شدند که با معینیت سوادآموزی وزارت معارف روی یک میکانیزم دایمی مبارزه با بی سوادی کار خواهند کرد و تعهدات مشخصی را بیش از آن چه در این جلسه تعهد شده است، به عهده خواهند گرفت.
در شکردره کابل دختران از رفتن به مکتب محروم‌اند
در همین حال، محمدیعقوب حیدری والی کابل می‌گوید که در چند قدمی پایتخت در ولسوالی شکردره، دختران به دلیل نبود مکتب دخترانه از رفتن به مکتب محروم‌اند. به‌گفته او، اگر توجهی به آن نشود، میزان بی‌سوادی در کابل افزایش خواهد یافت.
کابل یکی از ولایت‌هایی است که میزان بی‌سوادی در آن نسبت به دیگر ولایت‌ها کمتر است، اما با آن‌هم والی‌ کابل می‌گوید که موجودیت عریضه نویسان در هرگوشه پایتخت، نشان‌دهنده میزان بی‌سوادی در مرکز کشور است. به‌گفته او، بی‌سوادی مانع بزرگی برای انکشاف اقتصادی نیز می‌باشد.
والی کابل یکی از دلیل‌های عمده فراروی بی‌سوادی به خصوص زنان را پایین بودن آگاهی عامه و ناامنی در برخی از منطقه‌های دور دست کابل دانست. او گفت که آنان برای محو بی‌سوادی در کابل، با وزارت معارف همکاری خواهند کرد. آقای حیدری وعده کرد که به‌زودی کمپاین بزرگی برای آگاهی و کاهش بی‌سوادی در پایتخت و ولسوالی‌های آن راه‌اندازی خواهد شد.
سردار داهی