کمیسیون نظارت دسترسی به اطلاعات با همکاری سازمان آموزشی و فرهنگی ملل متحد «یونسکو» دیروز چهارشنبه، 3 عقرب، نشستی را زیر عنوان «گردهمآیی حق همگانی دسترسی به اطلاعات» در کابل برگزار کرد.
در این نشست، شماری از مقام‌های حکومتی و نماینده‌های سازمان‌های بین‌المللی و مسوولان نهادهای رسانه‌ای کشور اشتراک داشتند که به نمایندگی از حکومت وحدت ملی رییس اجراییه نیز در آن اشتراک و سخنرانی کرد.
عبدالله عبدالله رییس اجرائیه حکومت در این نشست گفت، هر شهروند حق دارد تا به معلومات مورد نیاز دسترسی داشته باشد و نظر به قانون دسترسی به اطلاعات، مردم مالک اطلاعات هستند و اداره‌های حکومتی تنها در این زمینه مسوولیت امانت‌داری را به عهده دارد.
رییس اجرائیه حکومت گفت باآنکه حق دسترسی شهروندان به اطلاعات در قوانین کشور تسجیل یافته است؛ اما هنوز در راستای تطبیق این قانون مشکلاتی وجود دارد. آقای عبدالله گفت برای تطبیق آن به کارهای بیشتر نیاز است و نهادهای مربوط باید در این باره به صورت همآهنگ عمل کنند.
آقای عبدالله گفت هرچند مشکلاتی فراراه تطبیق قانون دسترسی به اطلاعات وجود دارد؛ اما از آن‌جایی که فرهنگ درخواست معلومات از اداره‌های دولتی یک امر تازه است، کارهایی که صورت گرفته قابل ملاحظه است. رییس اجراییه گفت، همه شهروندان حق دارند به دنبال اطلاعات مورد نیاز به ادارات حکومتی مراجعه کنند؛ در حالی‌که در گذشته رفتن به دنبال اطلاعات «جرم پنداشته می‌شد.»
بر بنیاد گفته‌های رییس اجرائیه، مردم افغانستان برای به دست آوردن حقوق شان طی سال‌های گذشته قربانی‌های زیادی داده‌اند که هنوز هم در بخش‌ بخشی از کشور شهروندان در راه دفاع از حقوق خود قربانی می‌دهند. وی گفت رسانه‌های کشور در چارچوب قانون از آزادی کامل برخوردار است و هیچ مقام حکومتی حق ندارد تا رسانه‌ای را به دلیل نشر حقایق مورد تهدید قرار بدهد.
رییس اجراییه همچنان افزود: «اگر رسانه‌یی گزارشی را نشر می‌کند و کارمندان او یا خود رسانه از سوی کدام اداره دولتی مورد تهدید قرار می‌گیرد، باید رسانه‌ها حکومت را در جریان بگذارند و در این صورت هر کسی و در هر سطحی که باشد جلو او گرفته خواهد شد.»
از سویی هم حوا علم نورستانی، رییس کمیسیون نظارت دسترسی به اطلاعات، در این نشست از چالش‌ها و دست‌آوردهای این کمیسیون یاد کرد و گفت که کارهای انجام شده نسبت به امکاناتی که در اختیار کمیسیون قرار داشته، بسیار چشم‌گیر است.
به گفته‌ی بانو نورستانی، ایجاد وبسایت کمیسیون، راه‌اندازی حدود 70 برنامه آگاهی دهی از زمان ایجاد کمیسیون دسترسی به اطلاعات تا اکنون، نظارت دوامدار از روند تطبیق قانون دسترسی به اطلاعات، طرح طرزالعمل‌ها، طرح تعدیل قانون حق دسترسی به اطلاعات که آماده‌ی فرستادن به وزارت عدلیه برای طی مراحل بعدی می‌باشد، برگزاری 8 کنفرانس خبری و آگاهی دهی و چاپ 100 هزار فرم تقاضای اطلاعات و توزیع آن به حدود 55 اداره دولتی در مرکز و ... از دست‌آوردهای کمیسیون دسترسی به اطلاعات است.
رییس کمیسیون دسترسی به اطلاعات، نبود بودجه‌ی مستقل برای کمیسیون را یکی از مشکلات جدی خوانده و گفت که حکومت باید در بودجه این موضوع را شامل سازد تا این نهاد کارهایش را درست به پیش ببرد.
نبود تشکیل برای کمیسیون‌های ولایتی نظارت دسترسی به اطلاعات، از مشکلات دیگری است که بانو نورستانی از آن یاد کرد. رییس کمیسیون دسترسی به اطلاعا گفت، باید امکانات لازم در ولایت‌ها نیز در نظر گرفته شود؛ زیرا مشکلات فراروی تطبیق قانون در ساحات نسبت به مرکز بیشتر است.
عبدالله عبدالله رییس اجرائیه به مسوولان کمیسیون دسترسی به اطلاعات وعده داد که حکومت در حل این مشکلات آنان را یاری خواهد کرد. رییس اجرائیه به مسولان کمیسیون هدایت داد تا بودجه و تشکیلات مورد نیازش را با درنظرداشت مشکلات موجود در کشور، اولویت‌بندی و به حکومت پیشنهاد کند.
در همین حال، نماینده‌های برخی از سفارت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی در کابل، وعده‌ی همکاری با نهادهای رسانه‌ای و کمیسیون دسترسی به اطلاعات را می‌دهند.
پاتریشیا مک فلیپس، رییس سازمان آموزشی و فرهنگی ملل متحد «یونسکو» گفت که میان دولت و مردم باید رابطه سالم ایجاد شود. وی گفت که با تطبیق قانون دسترسی به اطلاعات، زمینه برای شفافیت، پاسخگویی و حسابدهی فراهم می‌شود و این قانون باید انکشاف پیدا کند.
به باور رییس یونسکو، با تطبیق این قانون، حکومت افغانستان می‌تواند به تطبیق اهداف انکشافی پایدار، به‌ویژه هدف شازندهم آن، نزدیک شود. هدف شانزدهم انکشافی پایدار روی ارتقاء جوامع کامل و آرام و صلح طلب برای توسعه پایدار و فراهم نمودن دسترسی به عدالت برای همه و ایجاد نهادهای جامع، قابل اتکاء و موثر در همه سطوح تأکید می‌کند.
با این همه، حسن الحق نماینده یوناما در کابل گفت که برخی از اداره‌های دولتی به بهانه‌ی اطلاعات محرم، از دادن معلومات برای شهروندان و خبنرنگاران خودداری می‌کنند و باید برای کارمندان اداره‌های دولتی آگاهی داده شود تا این مشکل دیگر تکرار نشود.
سازمان یونسکو به منظور بهتر شدن وضعیت دسترسی به اطلاعات، 28 سپتامبر که برابر می شود با ششم میزان را روز جانی دسترسی به اطلاعات نام‌گذاری کرده است.
الیاس طاهری