کمیسیون مستقل حقوق بشر در تحقیق «قضایای فرار از منزل» که به تازگی منتشر کرده دریافته است که در سال 1396 خورشیدی 526 بانو به دلیل انواع خشونت‌ها از منزل گریخته‌اند.
سیما سمر، رئیس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان روز سه‌شنبه 18 ثور گفت که کمیسیون مستقل حقوق بشر به هیچ وجه فرار از منزل را تشویق نمی‌کند اما قضایای ثبت شده نشان می‌دهد که زنان به دلیل خشونت خانوادگی از منزل فرار کرده‌اند چون راه دیگری برای نجات ندارند.
خانم سمر افزود، "یکی از دلایل، مراعات نشدن حقوق بشری زنان است؛ چنانچه ۴۳ نفر ادعا کرده‌اند که در خانه مورد خشونت قرار گرفته و ۳۲ نفر گفته‌اند که در خانه بسیار ظلم و خشونت بوده و مجبور به فرار شده‌اند."
رئیس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در مورد عوامل فرار از منزل گفت: تنها در زون کابل 108 زن از منزل فرار کرده و به مراکز حمایتی پناه برده‌اند که 75 مورد آن مربوط به شهر کابل است.
کمیسیون در گزارش خود نوشته است که 34 زن به دلیل مشکل‌های روانی، 31 تن به دلیل درخواست تفریق، 21 تن به دلیل خشونت‌ها روانی، 10 دختر جوان به دلیل فریب خوردن و 22 تن دیگر به قصد ازدواج، منزل‌شان را ترک کرده‌اند.
خانم سمر در مورد فرار به قصد ازدواج گفت: "وقتی یک زن به سن ۱۸ سالگی می‌رسد و عاقل و بالغ می‌شود بر اساس قوانین افغانستان و کنوانسیون سیدا، حق دارد  که خودش با کسی که می‌خواهد ازدواج کند."
رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر گفت که اما به دلیل سنت‌های معمول، خانواده‌ها بعضا به دختران‌شان اجازه ازدواج بر اساس خواست خود دختران را نمی‌دهند که در مواردی منجر به فرار از منزل می‌شود.
گفتنی است که نگاه جامعه نسبت به فرار زنان منفی است و چنین برداشت می‌شود که زنانی که اقدام به فرار از منزل می‌کنند، اشخاص قابل اعتماد نیستند و از روی هوس از منزل فرار می‌کنند.
کمیسیون اما می‌گوید که یافته‌هایش نشان می‌دهد که زنان و دختران قربانی، برای نجات از شرایط سخت زندگی و خشونت‌های پیهم به صورت ناخواسته و خلاف میل باطنی‌شان فرار می‌کنند.
اقدامات کمیسیون
رئیس کمیسیون حقوق بشر افغانستان گفت که ۵۵ تن از زنانی که از زون کابل از خانه فرار کرده‌اند با وساطت کمیسیون دوباره به خانه برگشته‌اند. البته قبل از این که این زنان به خانواده‌هایشان سپرده شوند، کمیسیون از آن‌ها ضمانت می‌گیرد تا آنان بار دیگر مورد خشونت قرار نگیرند و با آنان به صورت محترمانه و انسانی در خانواده رفتار شود.
او ادامه داد که ۴۵ مورد زنانی که از خانه فرار کرده، بی‌سرنوشت هستند و در مراکز حمایوی نگهداری می‌شوند. ۱۲ تن دیگر مجازات شده‌اند زیرا اتهام آنان زنا بوده است. همچنین ۶ تن از کسانی که از خانه فرار کرده، قربانیان تجاوز جنسی هستند.
در گزارش دفتر ساحوی کابل آمده است که براساس قوانین داخلی افغانستان، در صورتی که فرار از منزل به قصد ازدواج باشد و با رضایت زن انجام شود، جرم نیست ولی در برخی موارد این زنان مورد پیگرد قرار گرفته‌اند.
در این گزارش آمده است: کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان قضایای فرار از منزل را به عنوان مصداقی از خشونت علیه زنان و به منظور حمایت از قربانیان آن که یکی از گروه‌های شدیدا آسیب پذیر و در معرض خطر می‌باشد، مورد رسیدگی و پیگرد قرار می‌دهد.
وضعیت حقوق بشری در محلات سلب آزادی
کمیسیون مستقل حقوق بشر در گزارش دیگرش وضعیت حقوق بشری در محلات سلب آزادی نامناسب خواند و گفت که زندانیان در شرایط دشواری زندگی می‌کنند.
خانم سمر می‌گوید در حال حاضر در سراسر کشور ۳۰۳۱۵ تن در محلات سلب آزادی مانند زندان‌ها و مراکز اصلاح و تربیت به سر می‌برند که از این میان، ۱۳۴۴۸ نفر در محلات سلب آزادی در کابل به سر می‌برند.
رئیس این کمیسیون افزود، برای مشخص شدن وضعیت محلات سلب آزادی در کابل با ۹۲۱ تن مصاحبه شده که ۶۵۰ تن مرد، ۱۳۵ زن و ۱۳۶ تن دیگر کودک بوده است.
او اضافه کرد، ۵۱۰ نفر از مسایل مختلف شکایت کرده چنانچه ۳۲۹ تن از نقض حقوق بشر در داخل زندان شکایت کرده‌اند. ۱۵۴ تن گفته‌اند که بی‌سرنوشت هستند و مقامات به دوسیه‌های آن‌ها رسیدگی نمی‌کنند و ۱۴۵ تن دیگر گفته‌اند که از فرامین عفو و تخفیف مجازات برخوردار نشده‌اند.
به گفته‌ی خانم سمر، از این میان، میعاد زندان ۱۶ تن تکمیل شده ولی گفته‌اند که هنوز هم در زندان به سر می‌برند و آزاد نشده‌اند. از سوی دیگر ۱۴ تن دیگر ادعا کرده که در زندان شکنجه شده‌اند.
رئیس کمیسیون تاکید کرد که شکنجه خلاف ارزش‌ها و اصول حقوق بشر است: "در زندان باید هیچگونه شکنجه صورت نگیرد.» او افزود، در نتیجه نظارت کمیسیون، ۳۳ تن تنها در زون کابل به صورت غیرقانونی زندانی شده بودند، آزاد شده‌اند.  به گفته‌ی رئیس مسئولان کمیسیون حقوق بشر افغانستان، ۲۴۴ تن در نقاط مختلف کشور که به صورت غیرقانونی زندانی شده بودند، پس از دادخواهی کمیسیون رها شده‌اند.