شماری از نهادهای ناظر انتخاباتی، با ابراز نگرانی از اقدام هواداران ائتلاف بزرگ ملی مبنی بر مسدود سازی دفاتر ولایتی کمیسیون انتخابات، می‌گویند که این اقدام برگزاری انتخابات را با تهدید مواجه می‌کند.
هواداران ائتلاف بزرگ ملی افغانستان، بعد از آنکه دولت و کمیسیون مستقل انتخابات، دو طرح پیشنهادی این ائتلاف را نپذیرفت، اقدام به مسدود کردن دفاتر ولایتی کمیسیون مستقل انتخابات در هرات، قندهار و بلخ کردند.
شماری از نهادهای ناظر بر شفافیت انتخابات که " اتحاد نهادهای ناظر برای شفافیت انتخابات" را تشکیل داده‌اند از احزاب و جریان‌های سیاسی خواست تا دروازه‌های دفاتر کمیسیون مستقل انتخابات در مرکز و ولایات را نبندند و روند کار این نهاد را مختل نکنند.
مبین الله ایماق، رئیس موسسه دیدبان آزاد افغانستان که به نمایندگی از اتحاد نهادها در نشست خبری روز دوشنبه 26 سنبله سخن می‌زد، گفت: اتحاد نهادهای ناظر، تمامی نهاهای مسئول را تشویق می‌کند تا در یک گفتمان مبنی بر نتیجه، تن دهند -طوری که هم قناعت معترضین فراهم شود و هم کار کمیسیون مختل نشود و زمینه برای برگزاری یک انتخابات شفاف و معتبر فراهم شود.
آقای ایماق افزود، در این زمینه، نقش جامعه جهانی به‌خصوص سازمان ملل متحد می‌تواند تاثیرگذاری بیشتر برای حل این بن‌بست داشته باشد. اتحاد نهادهای ناظر از سازمان ملل می‌خواهد تا در این مورد، وارد اقدام شود و در تفاهم با جوانب ذی‌دخل روی یک میکانیزم عملی که شماری از خواست‌های احزاب سیاسی در قسمت تامین نظارت و شفافیت را شامل شود، فراهم سازد.
او علاوه کرد، بدون تردید دو خواست دیگر احزاب مبنی بر تغییر سیستم و استفاده از سیستم بایومتریک در روز رای‌دهی، مستلزم زمان بیشتر است و ما در این زمنیه نیز از سازمان ملل می‌خواهیم تا طرح جامع اجرایی‌شدن این دو خواست احزاب را بر اساس یک برنامه عمل واضح و تحت نظر این نهاد و در همکاری با جوانب ذی‌دخل از همین اکنون آغاز و پس از انتخابات پارلمانی، برای انتخابات ریاست جمهوری روی دست گرفته شود.
کمیسیون مستقل انتخابات از سوی دیگر هشدار داده است که اگر دفاتر ولایتی این کمیسیون در ولایت‌هایی که مسدود شده باز نشود، انتخابات در آن ولایت‌ها به تعویق خواهد افتاد.
تشکیل اتحاد برای تامین شفافیت
شش نهاد ناظر انتخاباتی، به منظور پیگیری و نظارت بهتر از روند برگزاری انتخابات مجلس نمایندگان، اتحاد ناظر برای شفافیت انتخابات را تشکیل دادند.
این نهادها شامل، موسسه اجتماع انتخابات آزاد و عادلانه افغانستان (فیفا)، موسسه دیدبان انتخابات و شفافیت افغانستان (ایتوا)، موسسه ملی و اجتماعی جوانان افغانستان، مرکز آموزش حقوق بشر برای زنان افغان، دیدبان شفافیت افغانستان و دیدبان انتخابات آزاد و شفافیت (اف.ایتو) می‌شود.
یوسف رشید، رئیس اجرایی موسسه اجتماع انتخابات آزاد و عادلانه افغانستان، در این نشست خبری گفت که هدف از یک جایی این نهادها، جلوگیری از پراکندگی و ارائه دیدگاه‌ ، تامین شفافیت، آدرسی مشخص در خصوص ارتباط با حکومت و کمیسیون و شناسایی خطرات فراروی برگزاری انتخابات، است.
نگرانی شدید اتحاد، از کم‌کاری‌های کمیسیون و دولت
نهاد ناظر برای شفافیت انتخابات از فعالیت‌های کمیسیون و دولت نیز انتقاد کرد و گفت که این اتحاد از بطی بودن روند آمادگی‌ها برای تنظیم و مدیریت سالم روز رای‌دهی و شمارش آرا، تاخیر در استخدام و آموزش کارکنان موقت برای مدیریت مراکز و محلات رای‌دهی شدیدا نگران است.
عدم پاسخگویی و حساب‌دهی کمیسیون مستقل انتخابات نسبت به اجراآت و مواد اساس انتخاباتی، موجودیت بی‌باوری‌ها و مخالفت‌ها در بدنه‌ رهبری کمیسیون و دارالانشاء، نهایی‌نشدن شمار مراکز و محلات رای‌دهی برحسب ارزیابی‌های امنیتی و نفوس رای‌دهندگان، قتل شماری از نامزدان و گسترش ناامنی‌ها در آستانه‌ی برگزاری انتخابات از دیگر نگرانی‌های این اتحاد است.
اتحاد مذکور، رفتارهای غیرتخصصی ادارات مسئول نسبت به قضایایی حاد انتخاباتی، سمبولیک ساختن نقش نظارتی نهادها و نبود برنامه در قسمت تنظیم شیوه‌های موثر نظارت و مشاهده توسط احزاب سیاسی، نمایندگان کاندیداها و نهادهای ناظر انتخاباتی، راه‌اندازی کمپاین‌های پیش از وقت توسط شماری از نامزدان و عدم اتخاذ اقدامات به‌موقع از جانب ادارات مسئول برای جلوگیری و تطبیق مجازات، عدم شکل‌گیری ظرفیت‌های تخنیکی مشترک میان اداره ثبت احوال نفوس و کمیسیون مستقل انتخابات به‌منظور بررسی و تدقیق موارد تاثیرگذار روی صحت و اعتبار فهرست رای دهندگان، عدم تدویر برنامه‌های موثر آگاهی عامه و صدور فرمان‌های غیرضروری را در موجودیت نهادهای مسئول و تصریحات قانونی، دیگر موارد نگرانی خود عنوان کرد.
این اتحاد از بی‌سرنوشتی انتخابات شورای ولسوالی و انتخابات در ولایت غزنی نیز ابراز نگرانی کرد و گفت که متاسفانه شکست نهادهای مسئول را در این امر به‌‌نمایش می‌گذارد. عدم وضاحت در کار هیاتی که اخیرا بر اساس حکم ریاست جمهوری غرض بررسی به اسناد تزویری و جعلی که از طرف احزاب ارایه شده بود – از نگرانی‌های دیگری این اتحاد است.
به باور این اتحاد، هرگاه کمیسیون‌های انتخاباتی، حکومت افغانستان، احزاب و جریان‌های سیاسی مشترکا برای برگزاری انتخابات معتبر و شفاف با هم همکاری نکنند، نه تنها این‌که انتخابات از تاریخ تعیین‌شده خود به‌عقب خواهد رفت، بلکه در عین حال این وضعیت می‌تواند دامنه بحران‌های سیاسی و بی‌ثباتی را در کشور بیشتر کند و آسیب‌های جدی را  حتی متوجه انتخابات ریاست جمهوری کند.
اتحاد ناظر بر انتخابات، با صدور اعلامیه‌ای 14 ماده‌ای، خواستار اعتماد سازی، ایجاد کمیته شفافیت، رعایت قانون توسط نامزدان و حکومت، آگاهی‌دهی، استخدام کارمندان مورد نیاز، مهیاکردن فرصت نظارت احزاب و نهادهای ناظر بر انتخابات و تامین امنیت نامزدان و کارمندان کمیسیون مستقل انتخابات شد.
این اقدامات در حالی انجام می‌شود که کمتر از یک ماه به برگزاری انتخابات مجلس نمایندگان مانده است. بر اساس تقویم انتخاباتی کمیسیون، 28 میزان روز برگزاری انتخابات است.