انتخابات هفدهمین دوره مجلس نمایندگان با حضور پر شور مردم جهت ایجاد تغییر در وضعیت کشور از طریق یک فرایند سیاسی برگزار شد، اما مشکلات تخنیکی و ضعف مدیریت کمیسیون مستقل انتخابات در سراسر کشور این روند را با چالش و تمدید و تاخیر مواجه کرد.
با آنکه نگرانی‌ها از عدم مشارکت گسترده‌ی مردم در این روند وجود داشت، اما مردم روز شنبه، 28 میزان با وجود تهدیدات امنیتی به مراکز رای‌دهی رفتند تا در این پروسه ملی شرکت کنند.
صبح روز انتخابات با شکایت‌ها از عدم حضور کارمندان مراکز رای‌دهی، ناکارامدی سیستم بایومتریک، ناآگاهی کارمندان از نحوه استفاده از دستگاه‌های بایومتریک، اشتباهی ارسال شدن اوراق رای‌دهی از یک محل به محل دیگر و کمبود مواد انتخاباتی در شماری از مراکز آغاز شد.
پس از نشر این شکایت‌ها از طریق رسانه‌ها به آدرس نهادهای انتخاباتی، کمیسیون شکایات انتخاباتی اعلام کرد که در ولایت‌های مختلف از جمله کابل، شماری از مراکز رای‌دهی باز نشده، شماری از مراکز دیر وقت به کار آغاز کرده و در بسیاری از مراکز رای‌دهی مواد لازم نرسیده ویا به اندازه کافی ارسال نشده است. همچنان این کمیسیون از گزارش‌هایی درج شده مبنی بر تقلب و تخطی‌های موجود در مراکز رای‌دهی ابراز نگرانی کرد.
اما، عبدالبدیع صیاد، رئیس کمیسیون مستقل انتخابات با پذیرش نارسایی‌ها در مدیریت این پروسه، بعد از ظهر روز شنبه اعلام کرد که بر اساس فیصله این کمیسیون، در مراکزی که مشکلات تخنیکی باعث چالش در پروسه انتخابات شده است، زمان رای‌دهی تا ساعت هشت شب تمدید می‌شود و آن عده از مراکز رای‌دهی که تا ساعت یک بعد از ظهر راه اندازی نشده است، برای فردا به تاخیر می‌افتد.
نصرالله ستانکزی، استاد دانشگاه و کارشناس مسایل سیاسی در گفت‌وگویی با روزنامه افغانستان‌ما گفت: «مشکلات فنی در برگزاری انتخابات ناشی از مشکلات تخنیکی یک ناکامی‌ بزرگ سیاسی را برای کمیسیون و حکومت در پی دارد که پس از سه سال زمان و تاخیر در برگزاری این پروسه هنوز تدابیر لازم اتخاذ نشده و این نهادها قادر نیست انتخابات را به گونه درست برگزار کنند.»
به گفته او، مشکلات موجود در انتخابات پارلمانی این دوره ناشی از ضعف مدیریت کمیسیون است و این امر ممکن است به صورت سازماندهی شده هم باشد. کم‌کاری در برگزاری انتخابات و مشکلات موجود در این پروسه اعتماد دولت و کمیسیون را زیر سوال برده و اعتبار یک پروسه ملی را با چالش مواجه کرده است.
با آنکه انتظار می‌رفت که انتخابات مجلس نمایندگان پس از سه سال تاخیر به صورت سالم و شفاف برگزار شود و مردم به امید یک روند دموکراتیک و سرآغاز تغییرات بنیادی در ساختار سیاسی و قوه تقنین کشور می‌دیدند.
اما چالش‌های تخنیکی ناشی از ضعف در مدیریت کمیسیون به صورت گسترده وجود داشت و تا آنجا که علی رضا روحانی، سخنگوی کمیسیون شکایات انتخاباتی با تدویر نشست خبری اعلام کرد که این کمیسیون نگران سلامت کل پروسه است.
وی افزود، مسئولیت تمام این کم‌کاری‌ها و مشکلات فنی به کمیسیون انتخابات برمی‌گردد و فراهم نشدن امکان نظارت کارمندان کمیسیون شکایات انتخاباتی در شماری از سایت‌ها، شفافیت این پروسه را نیز زیر سوال می‌برد.
رضا خاوری، باشنده‌ی شهر کابل که برای رای دادن در یکی از سایت‌های رای‌دهی ناحیه سوم کابل رفته بود به روزنامه افغانستان‌ما گفت: «انتخابات پارلمانی این دوره برای ما حکم تعیین سرنوشت را دارد که ما باید برای تکمیل شدن ساختار قانونی یک نظام دموکرات رای بدهیم. اما آنچه در این روند مشکل‌زا شده، کم‌کاری کمیسیون است. سایت دانشگاه کابل به خاطر مشکلات تخنیکی تا ساعت 11 ظهر فعال نشده بود.»
غیرحاضری کارمندان محل یکی از مشکلات اساسی بود که ساعت‌ها و حتا شماری از سایت‌های رای‌دهی را تا روز دیگر بسته نگه داشت.
امین عسکری از ناحیه 13 شهر کابل به روزنامه افغانستان‌ما گفت: «ما با نگرانی وانتقاد از وضع سیاسی موجود در این پروسه شرکت کردیم تا با داشتن یک پارلمان قانونی و نمایندگانی با دانش سیاسی و توانمند در پارلمان بتوانیم تغییرات اساسی در روند تقنین و حکومت‌داری ایجاد کنیم.
سایت مکتب محمدیه در ناحیه سیزدهم شهر کابل با وجودی که 8 هزار نفر در این سایت ثبت‌نام کرده اند، اما تا عصر روز شنبه کارمندان کمیسیون حاضر نشدند و انتخابات این مرکز برای روز یکشنبه به تاخیر افتاد.»
در همین حال، ذبیح‌الله سادات، معاون سخنگوی کمیسیون انتخابات به روزنامه افغانستان‌ما گفت: «ضعف در مدیریت و مشکلات فنی وجود داشته، اما در روز انتخابات تلاش شده تا حد توان این چالش‌ها برطرف شود. از میان 4900 مرکز در سراسر کشور، 401 مرکز در روز شنبه به دلایل مختلف بسته مانده بود که روز یکشنبه 253 مرکز آن باز شد؛ اما آن عده از مراکز رای‌دهی که در روزهای انتخابات به دلیل ناامنی بسته ماند، مسئولیت آن به دوش نهادهای امنیتی می‌باشد.»
این گفته‌های کمیسیون در حالی ابراز می‌شود که روز یکشنبه نیز شماری از مراکز رای‌دهی حتا در کابل باز نشده بود و یا با تاخیر باز شد.
انتخابات مجلس نمایندگان در 32 ولایت کشور همراه با مشکلات فنی در حالی برگزار شد که این پروسه در ولایت‌های قندهار و غزنی برگزار نشده است.
برگزاری انتخابات در ولایت قندهار، دو روز قبل از زمان برگزاری انتخابات به دلیل کشته شدن والی، قومندان امنیه و رییس امنیت ملی این ولایت به مدت یک هفته به پیشنهاد مردم این ولایت و کمیسیون انتخابات با حکم رییس جمهوری به تاخیر افتاد.
انتخابات مجلس نمایندگان در ولایت غزنی نیز به خاطر جنجال‌های حوزه‌ای شدن این ولایت به سه حوزه‌ی متفاوت رای‌دهی لغو شد و قرار است سال آینده همراه با انتخابات ریاست جمهوری در 31 حمل 1398 برگزار شود.
اما برگزاری انتخابات با استفاده از سیستم بایومتریک برای اولین‌بار در کشور و استفاده از فهرست رای‌دهندگان جهت شفافیت پروسه، این روند را کند و جنجال ‌برانگیز کرده بود ولی اینکه مشکلات تخنیکی چرا پیش آمده و یا با وجود فهرست رای‌دهندگان چرا در شماری از مراکز رای‌دهی مواد انتخاباتی و به ویژه برگه‌های رای‌دهی کم رسیده است ویا چرا فهرست رای‌دهندگان یک محل رای‌دهی به محل دیگر ارسال شده است چه توجیهی دارد، معاون سخنگوی کمیسیون پاسخی نداد.
کارشناسان، اما می‌گویند که عدم نظارت بر کارکرد تیم تخنیکی این کمیسیون بزرگترین ضربه را به اعتبار این کمیسیون وارد و این پروسه ملی را با چالش مواجه کرد و در سطح بین‌المللی اعتبار دولت را کاهش داد که ناشی از ضعف مدیریت و رهبری کمیسیون مستقل انتخابات است.