صاحب امتیاز: محمد رضا هویدا

مدیر مسوول: محمد هدایت

سر دبیر: حفیظ الله زکی

سه شنبه ۶ اسد ۱۴۰۵

دانلود صفحات امروز روزنامه: 1 2 3 4 5 6 7 8

16 دسامبر، روز استقلال قزاقستان

16 دسامبر، روز استقلال قزاقستان

هر کشوری در جهان دارای جشن ملی است، که مربوط می‌‌شود به شکلگیری دولت و یا از اهمیت ملی برخوردار میباشد. در هرجا به نامهای مختلف یاد می‌‌شود: روز دولت، روز آزادی، روز کشور و غیره. در جمهوری قزاقستان به مانند بسیاری کشورهای دیگر آنرا روز استقلال مینامند که به تاریخ 16 دسامبر از آن تجلیل به عمل میآید. امسال این جشن 27 ساله شد.
اگر به عقب نظر بیاندازیم، دیده می‌‌شود که استقلالی را که قزاقها آرزو داشتند، آنها را غافلگیر کرد. در آن زمان در سال 1991میلادی با ورشکستگی اتحاد جماهیر شوروی، 16 کشور مستقل مسلماً آماده خودکفائی نبودند. میتوان گفت که استراتژیهای زندگی و مسیر پیشرفت در مسیر راه اصلاح میشدند، که قزاقستان هم همین کار را میکرد.
اینکه قزاقستان در مدت زمان کوتاه بتواند به نتایج عالی پیشرفت دست یابد با توجه به اینکه تقریباً تمامی‌‌ فابریکههای این کشور در اوایل دهه 90 میلادی متوقف بودند و پرچویهای برق دایمی‌‌ شده بود، از نظر شهروندان و کارشناسان خارجی غیر قابل انتظار بود.
در واقع، تعداد کمی ‌‌از مردم به موفقیت این کشور باور داشتند. چرا که از نظر کارشناسان، بر علاوه مشکلات اقتصادی، این کشور در بخشهای دیگر نیز آسیبپذیر بود. به گفته ازبیکنیف بژیزینسکی مشاور رئیس جمهور ایالات متحده امریکا، یکی از آنها کثیرالقومی بودن قزاقستان بود: "تجزیه به دلیل بیثباتی قومی"، دقیقا همان چیزی است که این کارشناس در سالهای 1990 میلادی برای قزاقستان پیشبینی کرده بود.
بر خلاف حتا پیشبینیهای خوشبینانه آن زمان، فقط طی دو دهه، قزاقستان در فرایندهای بینالمللی به طور قاطع، با اعتماد به نفس در حال توسعه و عمیقا یکپارچه شده است. امروز این کشور درسهای صلح بین قومی‌‌ را به جهان نشان می‌‌دهد. نمایندگان بیش از 100 گروه قومی ‌‌و 18 مذهب در صلح و آرامش زندگی می‌‌کنند. امروزه قزاقستان از نگاه سیاسی یک دولت کاملا با ثبات و متکی به یک اقتصاد با قدرت است. همین حالا، این کشور به عنوان لوکوموتیف همگرائی منطقهای شناخته شده است و توانسته است میلیاردها دلار سرمایهگذاری مستقیم خارجی را جذب نماید. با توجه به این همه، ازبیکنیف بژیزینسکی بعدها چنین اظهار داشت: "من اعتراف می‌‌کنم که توجه زیادی به قزاقستان نکردم. اما در آن زمان من فکر نمی‌‌کردم که قزاقستان  یک واقعیت جدید در آسیای مرکزی است و شکی نیست که از زمان استقلال، قزاقستان پیشرفت چشمگیری در زمینههای توسعه اقتصادی، جستجوی جایگاه خود در منطقه، همچنین ایجاد روابط دوستانه و همسایگی با جهان خارج نشان میدهد."
در واقع، دستاوردهای مدت زمان نسبتا کم برای قزاقستان برابر با یک دوره است. سعی میکنیم درک و دریابیم که علت چنین موفقیتی چیست، و مهمترین موضعگیریها را خاطرنشان بسازیم.
نخستین و بدون شک مهمترین چیز عبارت از موجودیت استراتژی دایمی ‌‌دولتی است. نورسلطان نظربایف رئیس جمهور این کشور مطمئن است که برای توسعه موفقیتآمیز دولت و جامعه نیاز به: الف) یک تصویر مثبت از آینده و ب) البته طرح واقعگرایانه برای حرکت به سمت آن.
قزاقستان به وضوح می‌‌دانست که از آغاز دهه 90 به کدام سمت در حرکت است. بنابراین، در سال 1992، "استراتژی تشکیل و توسعه قزاقستان به عنوان یک دولت مستقل" منتشر شد که در آن دستورالعملهای اصلی توسعه برای سالهای آینده تعریف گردید.
در سال 1997، یک سند طولانی مدت در مقیاس بزرگ تحت عنوان "قزاقستان 2030" به تصویب رسید. دراین سند دیدگاه بلندمدت و مشخص درباره اینکه این کشور چگونه باید شود و به کدام شاخصها دست یابد، تعریف شده بود. در عین حال، شاخصها به گونهای تنظیم شده بودند که تعداد کمی‌‌از مردم به اجرای آنها اعتقاد داشتند. با این حال، بخش اصلی آنها با آغاز دهه 10 به دست آمد. ظرف 16 سال از 33 سال برنامهریزی شده، دولت موفق به انجام وظایف عظیم شد.
در سال 2012 اعلام شد که تقریبا تمام اهداف مشخص شده در استراتژی 2030 تکمیل شده و در همان سال یک سند جدید با چشمانداز سال 2050 ارائه شد. بدبینیها در رابطه با دستیابی به شاخصهای استراتیژی 2050 به میزان قابل توجهی کاهش یافته بود.
روشن است که موجودیت برنامه استراتژیک برتری اساسی هر کشور نسبت به کسانی است که آن را ندارند. در عین حال، لازم به ذکر است که اسناد راهبردی قزاقستان به طور مداوم با اسناد و مدارک دقیقتر تکمیل میشوند.
دومین مسیر مهم که به لطف آن قزاقستان پیشرفتهای زیادی نموده، تکیه بر آموزش و توسعه پتانسیلهای فکری کشور است. در حال حاضر سیاستهای سیستماتیک در این زمینه نتایج مطلوب خود را میدهد.
باز هم به اوایل دهه 1990 باز میگردیم. وضعیت در کشور نزدیک به افسردگی است. در این زمان، رئیس جمهور نظربایف تصمیم می‌‌گیرد جوانان را به طور گستردهای به بهترین دانشگاههای جهان بفرستد و بودجه آنرا تامین نماید. هدف آن تربیه بهترین کادرها برای بخشهای مهم اقتصاد کشور است. در آن زمان همگی اهمیت استراتژیک این تصمیم را احساس نمی‌‌کردند و این قابل درک است، زیرا در واقع پول در کشور وجود نداشت.
25 سال از آن زمان گذشت. با کمک برنامه رئیس جمهور به نام "بولاشاک" (آینده)، تقریبا 11 هزار متخصص آموزش دیده اند که در حال حاضر به طور فعال بهترین تجارب جهانی را در حوزههای مختلف کشور به اجرا در می‌‌آورند و این برنامه فقط یکی از جنبههای سیاست آموزشی است.
تجزیه و تحلیل نشان می‌‌دهد که مسایل آموزشی از روز اول، یکی از اولویتهای اصلی سیاستهای دولت بود. مقدار بودجه در این بخش تا امروز رو به افزایش است. مدارس مدرن در سراسر کشور افتتاح می‌‌شوند، دانشگاه جهانی نظربایف در مطابقت با استانداردهای بینالمللی و اصول آزادی آکادمیک، فعالیت ‌‌می‌‌کند. در یک کلام، با تاکید بر آموزش و پرورش، کشور آیندهای عالی دارد و امروز آن با نتیجه است.
چیزی سوم را که باید خاطر نشان کرد، عبارت از فضای آزاد تجارت و سرمایهگذاری در کشور است.
تمایل ورود به فهرست 30 کشور پیشرفته جهان باعث ‌‌می‌‌شود که قزاقستان میکانیزمهای عملکرد قوانین خود را بهبود بخشد و شرایط را برای مشارکت فعال تجارت در توسعه کشور ایجاد کند. این باعث ‌‌می‌‌شود قزاقستان را بیشتر و جذابتر برای یک سرمایهگذار خارجی بسازد. در طول این 27 سال، بیش از 300 میلیارد دلار سرمایهگذاری مستقیم به این کشور جذب شده است که تقریبا 70 درصد  کل سرمایهگذاری در کشورهای آسیای مرکزی را تشکیل میدهد.
احتمالا این عوامل اصلی موفقیت قزاقستان است. در عین حال، نقش اساسی را در مقایسه با موارد فوق، رهبر این کشورنورسلطان نظربایف دارد. واضح است که بدون اراده سیاسی، هوش و قاطعیت عظیم شخص اول دولت، این چنین نتایج غیرممکن میبود.
چیزی که به چشمانداز توسعه قزاقستان، به ویژه به اقتصاد آن مربوط می‌‌شود، باید گفت که مهمترین مورد این است که قزاقستان به تدریج از وابستگی به منابع خام دور می‌‌شود و تقریبا از 10 سال پیش تمرکز خویش را به توسعه صنعتی و نوآوری معطوف نموده است. این در حالی است که طبق گفتههای کارشناسان، قزاقستان از لحاظ منابع طبیعی در جایگاه ششم جهان قرار دارد. از 110 عنصر جدول مندلیف 99 آن در این کشور شناسایی شده، 70 مورد اکتشاف گردیده و 60 مورد استخراج و استفاده ‌‌می‌‌شود. استفاده از اینها قزاقستان را در دوران شکلگیری کمک زیاد نموده، اما امروز آستانه هدفمندانه از وابستگی به منابع خام دور می‌‌شود و به سمت رشد و تقویت صنعت پرداخته است. امروز این عرصه جدید درایور اصلی رشد صنعت در کشور محسوب می‌‌شود و تحرک مثبت را نشان میدهد.
علاوه بر کارهای داخلی، قزاقستان در بخشهای سیاست خارجی به گونهی فعال کار مینماید. امروز قزاقستان عضویت معتبرترین سازمانهای بینالمللی را دارد: سازمان ملل متحد، سازمان امنیت و همکاری اروپا، سازمان همکاری اسلامی، سازمان تجارت بینالمللی، سازمان همکاری شانگهای، اتحادیه کشورهای مستقل، سازمان امنیت دسته جمعی، اتحادیه اقتصادی اوراسیا و غیره. دوره ریاست این کشور در سازمانهای معتبر جهانی مانند سازمان امنیت و همکاری اروپا، سازمان همکاری اسلامی، سازمان تجارت بینالمللی، سازمان همکاری شانگهای، اتحادیه کشورهای مستقل، سازمان امنیت دسته جمعی، اتحادیه اقتصادی اوراسیا، اجلاس متقابل همکاری و اتخاذ تدابیر اعتمادسازی در آسیا، شورای ترکها و شورای امنیت سازمان ملل متحد بسیار موثر بوده است. قزاقستان در قلمرو خود میزبان کنگره رهبران ادیان جهانی و سنتی است و به عنوان میانجی مؤثر در حل اختلافات بینالمللی عمل مینماید.
این همه در مجمع تصور مثبت را در مورد قزاقستان ارائه مینماید. با توجه به این دستاوردها مسلم است که 27 سال انکشاف مستقل تنها آغاز آینده بزرگ و نتایج مثبت این کشور است.