هرچند ایجاد نظام دموکراتیک از اساسی ترین گام‌های  تاسیس و نهادینه ساختن دموکراسی و ارزش ‎های عمیق و درست آن می‌باشد، ولی ایجاد میکانیزم و ارایه راهکارهای جهت نقش آفرینی حد اکثری مردم و شهروندان کشور در پروسه‌های دموکراتیک هم چون انتخابات و گزینش مدیران سیاسی، پارلمانی، ولایتی، ولسوالی  و سایر نهادهای دموکراتیک نظام، کمتر از تاسیس اصل نظام دموکراتیک نمی‌باشد. حضور و مشارکت مردم در پروسه‌های دموکراتیک ملی از یک سو، ارزش ‎های دموکراسی را نهادینه نموده و جامعه را به سمت یک جامعه آزاد، دموکراتیک و مردم سالار سوق داده و از سوی دیگر مشروعیت نظام سیاسی مارا که بسیار نیازمند آن هستیم، تامین نموده و توانایی دفاع حکومت را ارزش ‎های اصولی، انسانی و مردم سالار بالا می‌برد.
اما راهکارها و میکانیزمی که جهت حضور و مشارکت مردم در پروسه‌های ملی و دموکراتیک، که تاهم اکنون در نظر گرفته شده است از مشکلات و نارسایی‌های فراوان رنج می‌برد که لازم است مورد توجه جدی و بازنگری قرار بگیرد.
اولین نکته که لازم است مورد اشاره قرار بگیرد، ارایه میکانیزم درست و چابک، جهت تامین مشارکت مردم و شهروندان کشور در پروسه‌های انتخابات می‌باشد. متاسفانه در انتخابات شورای ملی میزان 1397 میزان حضور و مشارکت مردم ما با چالش ‎ها و مشکلات قابل توجه مواجه گردیده و میزان حضور مردم را آسیب جدی وارد نمود. میکانیزم‌های جهت تشویق و آوردن مردم در پای صندوق‌های رای لازم است که به صورت جدی مطمح نظر قرار گرفته و حکومت با ارایه برنامه‌ها و پلان‌ها  زمینه‌های حضور مردم را در پروسه‌ انتخابات، تامین نماید.
علاوه بر ارایه مشوق‌های انتخاباتی، برداشتن موانع حضور مردم در پای صندوق‌های رای، از ضرورت‌های دیگر انتخاباتی است که لازم است مورد دقت پالیسی گزاران انتخاباتی قرار بگیرد. ما، درانتخابات شورای ملی میزان 1397موانع و برنامه های غیر ضروری زیاد داشتیم که از میزان حضور و مشارکت مردم ما به شدت کاست. ثبت نام رای دهندگان ونهایی سازی پروسیجر صدور وتایید مدارک انتخاباتی، مانند تذکره تابعیت و چسپاندن استیکر در اصل تذکره تابعیت، بایومتریک و مانند آن از روند انتخاباتی یک روند پیچیده و دست و پاگیری ارایه نموده بود که حضور مردم را در پای صندوق‌های رای به صورت جدی آسیب زد.
بنابراین لازم است که موارد متذکره مورد توجه جدی قرار گرفته و اصلاحات لازم در میکانیزم ‎های انتخاباتی به وجود بیاید. اولین مساله، توزیع تذکره تابعیت به صورت روان و با حضور تیم های توزیع تذکره در محلات شهری به صورت خانه به خانه یک ضرورت است که لازم است انجام بگیرد تا این پروسه به صورت مصئون از تهدیدات امنیتی با دقت و درستی حضور مردم را در انتخابات تامین نماید. دومین نکته که لازم است مورد بازنگری قرار بگیرد، سیستم شناسه ‎های استیکری است که یا به صورت مستقل و شبیه کارت های انتخاباتی صادر گردد و یا در کاپی‌ تذکره ها چسپانده شود تا امنیت شهروندان به صورت اساسی تامین گردیده و شهروندان در روز رای دهی همراه با اصل تذکره و استیکرهای منظور شده در پای صندوق های رای حاضر شود. در این صورت هم اصل سند و تذکره تابعیت از هر نوع تغییری مصئون مانده و از سوی دیگر میزان جلوگیری از تقلب نیز به حد خوبی ارتقا خواهد یافت. سومین نکته که لازم است مورد توجه قرار بگیرد، ایجاد سایت‌های بیشتر رای گیری به خصوص در مناطق شهری که از جمعیت بیشتر برخوردار است، ضروری می‌باشد تا مردم در پای صندوق‌های رای انتظار چند روزه را متحمل نشود. اجرای عملیات رای گیری به صورت عملیاتی پیش از برگزاری انتخابات چهارمین نکته ای است که لازم است مورد توجه قرار بگیرد، تا کارمندان انتخاباتی برکارهای شان عملا سلطه یافته و در روز رای گیری فرایند انتخابات به صورت دقیق، سریع وچابک عملیاتی شود.
اما نکته ای که از همه مهمتر به نظر می‌رسد این است که؛ اصولا چالش‌ها، بن بست‌ها، و آسیب‌های حضور مردم در پروسه‌های ملی چون انتخابات مورد مطالعه مجدد قرار گرفته و راهکارهای دقیق‌تری جهت تامین حضور و مشارکت مردم در نظر گرفته شود تا مشکل عدم حضور شهروندان کشور به صورت جدی تر مورد توجه قرار گرفته و زمینه های مشارکت را بیش از هر زمان دیگر تمهید نماید.