صفحه نخست » افغانستان » تساهل انتخاباتی
تساهل انتخاباتی
نویسنده : خلیل الله نبوی
تساهل انتخاباتی بر بنیاد تساهل سیاسی استوار است، تساهل سیاسی یکی از پایه های اساسی دموکراسی می باشد که ریشه در هستی شناسی، معرفت شناسی و انسان شناسی متکثر و متنوع دارد، بنابراین؛ گفتمان تساهل سیاسی، هست ها، عینیت ها، واقعیت ها، حقیقت ها، باورها، آرمانها، ارزشها و دیدگاه های سیاسی را متکثر و متنوع می داند و از جامعه ی چند صدایی بجای جامعه ی تک صدایی حمایت می کند بر این اساس، پدیده ی اتنخابات یکی از مؤلفه های دموکراسی است و معطوف بر فرایند انتقال مسالمت آمیز قدرت سیاسی است که از طریق رأی و اراده ی آزاد اکثریت جامعه در محوریت یک نوع رقابت سیاسی شکل می گیرد از این جهت است که ماهیت رقابت سیاسی در جامعه سنتی و مدرن، متفات است. سیاست در جامعه سنتی و قبیله ای فرد محور است و ملک شخصی اشخاص قلمداد می گردد بر این اساس، ماهیت رقابت سیاسی نیز فرد محور بوده و رقابت اصلی بین نخبگان سیاسی جامعه شکل می گیرد. رقابت مردم و توده ها تابع رقابت سیاسی نخبگان سیاسی جامعه می باشد، درجامعه ی سنتی، رقیب سیاسی دشمن قلمداد می شود و تلاش بر حذف رقیب سیاسی است. مدارا و تساهل انتخاباتی در جامعه مذکور، بستر و زمینه تحقق ندارد و صدای مخالف به رسمیت شناخته نمی شود به مخالف اجازه فعالیت یا داده نمی شود یا کمتر داده می شود اما ماهیت رقابت سیاسی در جامعه مدرن، برنامه محور و تخصص محور است. قدرت سیاست بر محور منافع ملی و جمعی استوار بوده و مقدم بر منافع شخصی است. با در نظر داشت ویژگیهای فرهنگ سیاسی مدرن، مدارا و تساهل انتخاباتی یک اصل است لذا در جامعه ی مدرن، بجای حذف رقیب سیاسی،تأکید بر جذب رقیب سیاسی است.
اما ماهیت رقابت سیاسی در جامعه پسا منازعه و در حال گذار، مانند افغانستان که بین ارزشهای سیاسی سنتی و مدرن قرار گرفته است چگونه خواهد بود؟
به نظر می رسد؛ تساهل انتخاباتی در جامعهی در حال گذار، بستگی به نحوه ی رقابت های سیاسی کنشگران سیاسی جامعه دارد درصورتیکه نخبگان سیاسی جامعه بر اساس فرهنگ سیاسی سنتی معطوف بر حفظ موقعیت و اولویت منافع شخصی و فردی با نگاه سیاست قومی و حذف رقیب سیاسی باشد، رقابت انتخاباتی دارای پیامد های منفی خواهد بود. احتمال ایجاد خشونت سیاسی، تنشهای سیاسی، رقابت ها ی ناسالم انتخاباتی و امکان استفاده از هر نوع روش و ابزارهای ناپسند سیاسی بیشتر است. در صورتیکه کنشگران انتخاباتی، مصالح و منافع ملی را در نظر بگیرند امکان تحقق مدارا و تساهل انتخاباتی بصورت نسبی در فضای انتخابات حاکم خواهد شد، روحیه ایجاد و پذیرش نقد های منطقی فراهم خواهد شد، زمنیه مسئولیت پذیری اجتماعی به وجود خواهد آمد و بستر فعالیت ها و ارائه دیدگاه ها ی متکثر، آزادانه خواهد بود. شکل گیری این ارزشهای سیاسی و اجتماعی موجب می شود تا ماهیت رقابت سیاسی به سمت تساهل انتخاباتی سوق داده شود و رفتارهای سیاسی مبتنی بر رقابت انتخاباتی بر محور تساهل و مدارای سیاسی انجام گردد و یک نوع عبور سیاسی از ادبیات و فرهنگی سیاسی سنتی صورت بگیرد به دیدگاه های متنوع و مخالف یا رقیب انتخاباتی، احترام گذاشته شود در نهایت جامعه و مردم بصورت آگاهانه، واقع بینانه کاندیدای مورد نظر شان را انتخاب نمایند.
