صاحب امتیاز: محمد رضا هویدا

مدیر مسوول: محمد هدایت

سر دبیر: حفیظ الله زکی

دوشنبه ۵ اسد ۱۴۰۵

دانلود صفحات امروز روزنامه: 1 2 3 4 5 6 7 8

نقش تکنولوژی در پویایی و عملکرد تروریزم

 نقش تکنولوژی در پویایی و عملکرد تروریزم منبع: نشنل انتریست / نویسنده:ایلان برمن / برگردان: خیرمحمد مقدسی

همزمان با پیشرفت و تقویت فناوریهای جدید، تهدیدات تروریستی در عصر جدید نیز در حال تغییر است که نقش تکنولوژی را بر عملکرد تهدیدات تروریستی نشان میدهد. گفته میتوانیم که پیشرفت تکنولوژی مؤثریت نقش بازیگران تروریستی را نیز بیشتر کرده است.
دانیل کوتز، مدیر اطلاعات ملی ایالات متحده امریکا در ماه جنوری برای ارائه آخرین ارزیابیهای سازمان استخباراتی ایالات متحده امریکا از «تهدیدات جهانی» که علیه این کشور وجود دارد در کنگره حضور یافت. از گزارش دانیل کوتز، روشن است که تروریزم همچنان به عنوان یک تهدید بالقوه در سطح جهان وجود دارد. فروپاشی خلافت خودخوانده داعش در سوریه و عراق، فعالیت رو به رشد شبکه جهانی القاعده، تهدیدهای مستمر گروههای مرتبط با القاعده و رشد تواناییهای گروههای مختلف افراطی در افریقا، آسیا و خاورمیانه مرحله جدیدی از جنگ علیه تروریزم را در مقابل جهانیان قرار داده است.
با این حال، آنچه را که دانیل کوتزمن به طور مستقیم نگفته، نقش برجسته تکنولوژی بر پویایی و عملکرد تروریزم است که نسبت به هر زمان دیگری پیشرفتهای تکنولوژیکی گروههای افراطی را متصلتر، انعطاف پذیرتر و تواناتر کرده است.
نقش تکنولوژی بر عملکرد و مؤثریت تروریزم را میتوان در چهار محور خلاصه کرد؛
بهره برداری از فضای مجازی
در حال حاضر کشورهای مانند چین، روسیه، ایران و کره شمالی که دارای منابع و نیروی لازم برای راهاندازی حملات پیاپی دیجیتالی است تهدیدات شدید سایبری را متوجه دیگر کشورهای جهان میکنند. با این حال، گروههای تروریستی نیز با پیشرفتهای تکنولوژی تلاش میکنند که قابلیتهای حملات سایبری خود را گسترش بدهند.
مطالعات انستیتیوت بینالمللی ضد تروریزم اسرائیل نشان میدهد که گروههای افراطی اسلامگرا تلاشهای خود را برای انجام حملات سایبری علیه اهداف و زیرساختهای کشورهای غربی افزایش دادهاند. یافتههای این مطالعه نشان میدهد که سازمانهای تروریستی برای دستیابی به تواناییهای تهاجمی‌‌ در انترنت، استخدام هکرها برای این منظور و دریافت کمک از کشورهای حامی تروریزم تلاش میکنند. این انستیتیوت شواهدی را نشان میدهد که داعش نیز از این طرفندها استفاده کرده است.
خوشبختانه، کارشناسان به این باور استند که خطر حملات سایبری گروهای تروریستی در مقیاس بزرگ که در آینده زیرساختهای اساسی را تخریب کند قابل پیشبینی است و میتوان از وقوع چنین حملاتی جلوگیری کرد.  اما گروههای تروریستی توانایی حملات سایبری را در مقیاس کوچکتر  نیز دارند  که این حملات هم میتواند تأثیر دراماتیک و مخرب داشته باشند.
گروههای تروریستی از طریق حملات سایبری و ساخت نرمافزارهای مخرب توانایی این را دارد که بخشهای حیاتی جامعه مانند مخابرات، سیستم حمل و نقل و سیستم مراقبتهای بهداشتی را فلج کنند. اثرات این گونه عملیات تخریبی از سوی گروههای تروریستی در جامعه فاجعهبار توصیف میشود.
استفاده از رسانههای دیجیتالی به حیث اسلحه
استفاده از رسانههای دیجیتالی به حیث اسلحه روش جدیدی نیست، بلکه اسامه بن لادن رهبر پیشین گروه تروریستی القاعده در سال 2002 میلادی "جنگ رسانهای" را یکی از قویترین روشها برای ارتقای اهداف سازمان خود دانست و منابع قابل توجهی را برای گسترش دیدگاه "جهاد القاعده به همه مسلمانان" اختصاص داد.
اما در دستکاری محتوای رسانههای واقعی، داعش رقیب ایدئولوژیک القاعده پیشگام بود؛ از زمان ظهور داعش(ISIS) در سال 2014 میلادی، این گروه موفق به ایجاد یک بسته جامع رسانهای شد که به طرز چشمگیری مسلمانان ناراضی را حتا از کشورهای پیشرفته جهان همچون امریکا، بریتانیا، فرانسه و روسیه به گروه شان جذب کردند. داعش با این کار، دیدگاه و خواستههای خود را به مردمان افراطی رساند و تلاش کرد که مشروعیت و اقتدار کشورهای غربی را تضعیف کند. محدوده تلاش رسانهای داعش(ISIS) خیلی پهناور است. در اوج فعالیت رسانهای داعش در سال  2014 میلادی، حدود 50 هزار اکونت طرفدار این گروه در رسانههای اجتماعی فعال بود که تویتر در این زمینه سهم بیشر و فعالستری را داشت.
با وجود تلاشهای زیاد ایالات متحده امریکا و شرکای آن برای شکست دادن گروه داعش و دیگر افراطگرایان هنوز این گروهها در قلمرو ایدیولوژی شان فعال باقی مانده است و در این مورد هیچ چیز تغییر نکرده است. در همین حال، پیشرفت فنآوریهای دیجیتالی به نحوی است که گروههای افراطی و تروریستی از آن بهرهمند میشوند و به سادگی برای عملیات تخریبی شان استفاه کرده میتوانند.
هارونالله، پژوهشگر رسانهای در کتابش تحت عنوان "جنگ جهانی دیجیتال" خاطرنشان میکند که پیشرفت فناوریهای دیجیتالی و گسترش رسانههای اجتماعی، میدان جنگ فکری را به مراتب مساعدتتر کرده است. این کار گروههای تروریستی را قادر میسازد تا بدون پرداخت هزینههای هنگفتی دست به حملات چریکی از طریق فضای ایجاد شده در رسانههای اجتماعی بزند.
ارتباطات به شدت محافظت شده
همچنین تکنولوژی با برقراری ارتباطات محافظت شده و مخفی، کارایی و هماهنگی گروههای تروریستی را بهبود بخشیده است. نسل جدیدی از برنامههای چت مانند تلگرام(Telegram) و واتسآپ(WhatsApp) اکنون از رمزنگاری(End-to-End Encryption) استفاده میکنند که پیامهای امن و مخفی را ارسال و دریافت میکنند. نفوذ و بررسی پیامها در این گونه نرمافزارها برای مقامات اجرای قانون بسیار مشکل است.
رمزگذاری کامل دستگاه(Full Device Encryption) مظنونان را مجبور به قفل کردن تلفنهای هوشمند، کمپیوترها  و دیگر فناوریهای حساس میکنند که دسترسی و نفوذ را برای دیگران مشکل میکند.
اکنون با پیشرفت تکنولوژی، همه مردم این توانایی را دارد  که بدون استفاده از اثر انگشت دیجیتالی به محتوای آنلاین دسترسی پیدا کنند و یا آن را دانلود کنند. پیشرفت تکنولوژی به گروههای تروریستی برای برقراری ارتباط و بازیابی اطلاعات آزادی بیشتری داده است تا تحت تعقیب قانوان قرار نگیرند. پیچیدگیهای این تواناییها یک چالش رو به رشد برای اجرا کنندگان قانون و سازمانهای جاسوسی است؛ زیرا تکنولوژی، گروههای تروریستی را کمک میکند تا علیه سازمانهای اطلاعاتی مؤثرتر مبارزه کنند.
مهار و کنترول تکنولوژیهای خودکار
در نهایت، پیشرفتهای تکنولوژیکی باعث افزایش مهارتهای گروههای تروریستی شده  که در میدان جنگ قدرت کشندگی عملیات این گروهها را افزایش داده است. در سالهای اخیر، تکنولوژی هواپیماهای بدون سرنشین در سراسر جهان گسترش یافته است که تروریستها تبدیل به مصرف کنندگان عمده این تکنولوژی گفته میشود.
ایالات متحده و شرکای ائتلافی آن در سال 2017 میلادی در طول عملیاتهای جنگی شان در سوریه دریافته اند که گروه داعش موفق به جمعآوری یک نیروی هوایی تاکتیکی برای هواپیماهای بدون سرنشین ارزان قیمت از نوع(UAVs) شده بود که توانایی انجام عملیات هوایی و قدرت نظارت و شناسایی هدف را داشت. از آن زمان به بعد گروههای گوناگون افراطی مانند گروههای اسلامگرا در لیبی و شورشیان حوثی در یمن به دنبال خرید هواپیماهای بدون سرنشین برای برنامههای اطلاعاتی و نظامی بودهاند.
تکنولوژی هواپیماهای بدون سرنشین شاید آغاز کار باشد. کارشناسان هشدار میدهند که در آینده تروریستها ممکن است با بهرهگیری از هوش مصنوعی(Artificial Intelligence) برای بهبود عملکرد طیارههای بدون سرنشین و تشخیص اهداف شان از طریق نقشهبرداری رسانههای اجتماعی، قدرتمندتر شوند.
همچنین هوش مصنوعی میتواند مؤثریت تأمین مالی گروههای تروریستی را افزایش بدهد. نوآوریهای تکنولوژی ایالات متحده امریکا و شرکای بینالمللی آن را با مشکل جدی و آزار دهنده در مبارزه با تروریزم مواجه کرده است. سیاستهای ضد تروریستی نیز باید سازگار با عصر حاضر باشد تا بتواند با این نسل جدیدی از افراطگرایی که با استفاده از فناوریهای جدید صورت میگیرد مقابله کند.