صاحب امتیاز: محمد رضا هویدا

مدیر مسوول: محمد هدایت

سر دبیر: حفیظ الله زکی

دوشنبه ۵ اسد ۱۴۰۵

دانلود صفحات امروز روزنامه: 1 2 3 4 5 6 7 8

سرمایه‌گذاری در بخش انرژی اتمی؛ گامی به سـوی توسعه افغانستان گفتگو با طاهر شاران، رئیس کمیسیون عالی انرژی اتمی افغانستان

سرمایه‌گذاری در بخش انرژی اتمی؛  گامی به سـوی توسعه افغانستان گفتگو با طاهر شاران، رئیس کمیسیون عالی انرژی اتمی افغانستان گزارش : علیرضا احمدی

طاهر شاران فیزیکدان هستهای و رئیس کمیسیون عالی انرژی اتمی کشور میگوید که اگر دولت در قسمت ساینس به خصوص فیزیک هستهای سرمایهگذاری کند، شاهد توسعه چشمگیری خواهیم بود و به خودکفایی در بخش انرژی خواهیم رسید.
آقای شاران به روزنامه "افغانستانما" گفت که اگر اراده کلی دولت و سیاست حکومت بر سرمایهگذاری در بخش فیزیک هستهای باشد، افغانستان نیز ماننده سایر کشورها، ظرفیت و توانایی استفاده از این علم را دارد و میتواند عوایدی خوبی از این طریق داشته باشد.
او به کشورهای سنگاپور، مالزیا، کوریای جنوبی و اسراییل اشاره کرد و گفت که این کشورها، بدون اینکه بیش از حد به معادن و یا دیگر ذخایر خود متکی باشند، با سرمایهگذاری در بخش فیزیک به توسعه کنونی رسیدهاند.
رئیس کمیسیون عالی انرژی هستهای بر این باور است؛ هر مقداری که سرمایه گذاری شود، دولت سالانه 20 درصد مفاد از آن خواهد گرفت.
مطالعات آژانس بین المللی اتمی نشان میدهد که انرژی هستهای میتواند 70 درصد پروژههای توسعهای  راکه در اهداف 2030 "ورلد گولوبل تارگت" است، برای کشورها تامین کند.
گفتنی است که کمیسیون عالی انرژی هستهای در بخشهای طبابت و زراعت فعالیت میکند و برای بخشهای صنعت، تولید برق، معادن، محیط زیست نیز برنامه و هدف دارد. منع استفاده از سلاح های کیمیاوی و بیولوژیکی و دیگر اهداف صلح آمیز جزء برنامههای این کمیسیون است.
رئیس این کمیسیون با اشاره به این بخشها گفت که انرژی هستهای تنها به این موارد اکتفا نمیکند بلکه اهداف دراز مدت این کمیسیون سهم قابل توجه در سیاست دولت افغانستان برای رشد اقتصادی با استفاده از منابع  طبیعی کشور از جمله آب و معادن و ایجاد شغل برای نسل جوان است.
آقای شاران در ادامه به گستره کاری انرژی هستهای اشاره کرد و افزود که با تکنالوژی هستهای همچنین میتوان عمر میوههای خشک و تازه را افزایش داد، در این روش با نوعی اشعه، زمان فاسد شدن میوهها را به تاخیر میاندازیم.
او تشریح کرد، در این روش، با نوعی اشعه فعل و انفعال در داخل میوه تغییر داده میشود که باعث طول عمر میوه خواهد شد. این روش میتواند طول عمر میوه را تا فصلهایی که میوه وجود ندارد، افزایش دهد.
آقای شاران تاکید کرد که با این روش میتوان سالانه تا 30 میلیون دالر بر عایدات افغانستان اضافه کرد. آقای شاران این طرح را به شورای وزیران پیشنهاد کرده که مورد استقبال نیز قرار گرفته است.
رئیس کمیسیون عالی انرژی اتمی علاوه کرد که اکنون در حال مطالعه این طرح هستیم تا مشخص شود که با کدام روش میشود کار کرد.
بر اساس آمارهای غیر رسمی، 50 تا 60 درصد محصولات کشاورزی پس از برداشت از بین میرود. دلایل آن بخشی ریشه در مزرعه دارد و بخشی به دلیل بستهبندیهای نامناسب، حمل نامناسب، انبارداریهای نامناسب است که طبق نظر متخصصان کشاورزی، تکنالوژیهای هستهای و استفاده از پرتوافشانی میتواند جلوی این فساد و ضایعات مواد غذایی را بگیرد
آقای شاران همچنین اضافه کرد که در بخش زراعت میتوان رطوبت خاک را شناسایی کرد، بذرها و نهالها را مطابق با جغرافیای کشور اصلاح کرد.
وزارت زراعت و شماری از نهادهای خارجی طی سالهای گذشته نهال و بذرهای اصلاح شده را بین کشاورزان و باغداران توزیع کرده است. اصلاح این محصولات در خارج از کشور انجام میشد.
رئیس کمیسیون عالی انرژی اتمی کشور اما گفت که بذرها و نهالهای اصلاح شده، در برخی از مناطق کشور مطابق با اقلیم کشور نبود و به صورت درست جواب نداده است.
او علاوه کرد، کمیسیون عالی انرژی اتمی با تحقیق و شناسایی فاکتورها، بذرها و نهالها را مطابق با اقلیم هر منطقه اصلاح میکند تا مثمرتر باشد.
اکثر کشورها جهان طی سالهای اخیر، با استفاده از این تکنالوژی توانسته تغییراتی در کمیت و کیفیت میوهها به وجود آورد. به طور مثال کیلههای اصلاح شده از کیلههای معمولی از نظر اندازه بسیار بزرگتر است.
رئیس کمیسیون عالی انرژی اتمی همچنین گفت که در بخش نظارتی، این کمیسیون بر واردات تکنالوژیهای طبی و معادن کار میکند. آقای شاران گفت که دستگاههایی که برای اسکن وارد کشور میشود باید از استندردهای جهانی برخوردار باشد تا به صحت شهروندان صدمه نزند.
تولید برق
افغانستان از جمله کشورهایی است که با کمبود شدید انرژی برق مواجه است و بیش از 65 درصد برق مورد نیازش را از کشورهای همسایه وارد میکند. اکثر کشورهای همسایه با استفاده از تکنالوژی هستهای، برق تولید میکنند.
طاهر شاران، رئیس کمیسیون عالی انرژی اتمی افغانستان در مورد تولید برق در کشور نیز گفت که اگر اراده کلی و سرمایه لازم موجود باشد، تولید برق توسط تکنالوژی هسته ای دور از ذهن نیست.
آقای شاران افزود، ممکن از نظر نیروی انسانی کمی دچار مشکل باشیم اما با اندکی برنامه ریزی دراز مدت، میتوان ظرفیت سازی لازم را کرد و شرایط را برای تولید انرژی مهیا ساخت.
او در قسمت فناوری مورد نیاز نیز گفت که مطالعات مکانی راکتورها برای مصون ماندن از آفات طبیعی به خصوص زلزله نیز نیازمند حدود 7 تا 8 سال زمان است.
رئیس این کمیسیون گفت که قراردادی با آژانس بینالمللی انرژی اتمی امضا شده که بر اساس آن افغانستان به سرور جهانی وصل میشود که طبق آن مکانهای زلزله خیز مطالعه میشود. از طریق این سرور همچنین میتوان آزمایشهای هستهای که باعث لرزش زمین میشود را نیز شناسایی کرد.
آقای شاران با انتقاد از بیبرنامگی حکومتهای پیشین، گفت که طی سالهای گذشته کارهای علمی و تحقیقی بنیادین انجام نشده، طی بیش از یک و نیم دهه اخیر تمام کارها پروژهای بوده که اکنون جوابگو نیست. او گفت باید مراکز تحقیقی در کشور فعال شود.
او همچنین پیشنهاد کرد که در بخش ساینس، تکنالوژی و اختراعات دولت باید سرمایه گذاری کند و برنامه استرتیژیک مشخص داشته باشد تا پروژهها به نحوه درست پیش برود.
لازم به ذکر است که طاهر شاران در سال 2007 برای تحصیل در دوره دکترا از دانشگاه یو سی ال لندن بورسیه کامل گرفت. او در دوره دکترا با موسسه علوم فتونیک بارسلونا در اسپانیا، لابراتور ملی فیزیک اتمی و ملکولی ویهان (موسسه فیزیک و ریاضی آکادمی علوم چین) و دانشکده فیزیک دانشگاه لنکستر انگلستان نیز همکاری داشت.
آقای شاران تاکنون 5 مقاله علمی در مجلات معتبر علمی جهان مانند مجله انجمن فیزیک آمریکا به نشر رسانده است.