صاحب امتیاز: محمد رضا هویدا

مدیر مسوول: محمد هدایت

سر دبیر: حفیظ الله زکی

دوشنبه ۲۷ میزان ۱۴۰۵

دانلود صفحات امروز روزنامه: 1 2 3 4 5 6 7 8

تهدیدات تروریستی که نیازمند توجه جـهانی است

تهدیدات تروریستی که نیازمند توجه جـهانی است منبع: اسمال‌وار ژورنال / نویسنده: رابرت موگا / برگردان: خیرمحمد مقدسی

مرگ و میر ناشی از حوادث تروریستی در سراسر جهان، از زمان اوجش در سال 2014 کاهش یافته است. طبق گزارش شاخص جهانی تروریسم، این روند ثابت نبوده و در چهار موج رخ داده است: حوادث تروریستی از سال 2002 تا 2007 به طور چشمگیری افزایش یافته بود، از سال 2008 تا 2011 به طور مؤقتی کاهش یافت و سپس از سال 2011 تا سال 2014 حوادث تروریستی به اوجش رسیده بود. موج چهارم بین سال‌های 2015-2019، است که مرگ و میر ناشی از حوادث تروریستی تقریبا در همه جا کاهش یافته است. در حالی که تروریسم از لحاظ جغرافیایی به طور گسترده‌ای در سطح جهان تقسیم شده است، اما اکثر حوادث تروریستی در تعدادی از کشورها متمرکز شده اند که توسط گروه‌های تروریستی انجام می‌شود و جمعیت مسلمانان را بیشتر تحت تأثیر قرار می‌دهند.
حتی تهدیدات تروریستی هم در حال تغییر است. طی دهه گذشته، گروه‌های تروریستی از عملیات یکپارچه "مافیا مانند" دور شده و فعالیت‌های خود را در سطح جهانی تر از طریق انترنت و شبکه‌های ارتباطی آن پیش می‌برد. همانطور که در حملات  بمبئی (2008) و نایروبی (2019) مشهود بود، آنها در زمینه استفاده از شبکه‌های اجتماعی برای تشویق استخدام، رادیکال سازی و مدیریت عملیات بسیار متخصص هستند. این فقط شبکه‌های تروریستی مانند دولت اسلامی‌عراق و سوریه (ISIS )، القاعده، بوکوحرام یا الشباب نیست که مجموعه مهارت‌های دیجیتالی خود را گسترش داده اند. همچنین نشانه‌های وجود دارد که افراد و گروه‌های تروریستی، عملیات فرامرزی خود را گسترش داده و با استفاده از ابزارهای دیجیتالی دست به حملات پیچیده می‌زنند.
علاوه بر چالش‌های موجود فرا راه صلح و امنیت جهانی، تهدیدهای بالقوه دیگر هم وجود دارند که باعث نگرانی می‌شوند. بسیاری از جنگجویان خارجی و تبلیغ کنندگان تروریستی که طی 10 تا 20 سال گذشته زندانی شده اند نیز به زودی (به ویژه در اروپا) آزاد می‌شوند و نگرانی‌های جدیدی را به وجود می‌آورند. همچنین به نظر می‌رسد گزارش‌های تجدید فعالیت‌های تروریستی در جنوب و جنوب شرقی آسیا، به ویژه هند، میانمار، فیلیپین، سریلانکا و تایلند، افزایش یافته است.
فعالیت‌های جهانی تروریسم
اکثریت حوادث تروریستی در تعداد کمی ‌از کشورهای خاورمیانه، شمال و غرب آفریقا و آسیای جنوبی رخ داده است. در طی دهه گذشته، کشورهای مانند عراق، افغانستان، سوریه، سومالیا، پاکستان، اوکراین، نایجریا، مصر، یمن، هند، فیلیپین و میانمار بیشترین حوادث تروریستی را شاهد بوده است. در سال 2017 در عراق 2771 حادثه تروریستی رخ داده است. در مقایسه با کانادا که فقط دو حادثه اتفاق افتاده است. فقط پنج گروه تروریستی از جمله؛ داعش، طالبان، الشباب، بوکوحرام و جمهوری خلق دونتسک (یک گروه شورشی حمایت شده از سوی روسیه در اوکراین) مسئول حدود 60 درصد از تلفات در سال 2017 هستند.
گفته می‌شود تعداد زیادی از کشورها و شهرهای دیگر وجود دارند که حوادث تروریستی در آن جا رخ داده است. در سال 2004، فقط 39 کشور ثبت شده بود در حالی در سال 2012 این تعداد به 60 کشور و در سال 2016 به 79 کشور افزایش یافته است. در سال 2018، تقریبا 67 کشور حداقل یک مرگ مرتبط با حوادث تروریستی را شاهد بوده است.
خطر تروریسم ملی‌گرایی نژاد سفید جهانی شده است. خشونت‌های مرتبط با برترپنداری نژاد سفید، بیشتر به اهداف مهاجران غیر سفید، غیر مسیحی و عمدتا مسلمان می باشد. مسلمانان بیشتر در اروپا و آمریکای شمالی هدف قرار می‌گیرند، در حالی که گروه‌های اقلیت ودیگرباشان جنسی در آمریکای لاتین مورد حمله قرار می‌گیرند. بین سال‌های 2010 تا 2017، در ایالات متحده آمریکا 263 حادثه تروریستی اتفاق افتاده است که مسئول 92 حادثه گروه‌های راست افراطی است و مسئول 38 حادثه گروه های جهادی یا هواداران آن هاست. خشونت های مرتبط با تروریسم راست‌گرا و گروه‌های افراطی برتری طلبی نژاد سفید در ایالات متحده و کشورهای اروپای غربی افزایش یافته است. در ایالات متحده امریکا بیشتر حملات علیه مسلمانان به ثبت رسیده است. در همین حال، حملات برتری طلبان نژاد سفید و حملات تروریستی در اروپا، به خصوص از زمان بحران مهاجرت افزایش یافته است.
نقش رسانه‌های اجتماعی در فعالیت های تروریستی
اکوسیستم وسیع و پیچیده فعالیت‌های مرتبط با تروریست‌ها در رسانه‌های اجتماعی وجود دارد. اغلب گروه‌های تروریستی سازمان یافته و عاملان حملات تروریستی دانش استفاده از رسانه‌های اجتماعی را به خوبی یاد گرفته اند. گروه‌های تروریستی از رسانه‌های اجتماعی برای پخش فعالیت‌های خود استفاده می‌کنند هدف شان این است که حس نارضایتی، قربانی شدن را افزایش دهند، جوامع را از هم دور کنند، بی اعتمادی را تقویت ‌کنند و در نتیجه مردم را به سوی خود تشویق کنند. قربانی بسیاری از این تبلیغات تروریستی از طریق شبکه‌های اجتماعی مانند؛ فیس‌بوک، تویتر، ریدیت، چتیر...، به دام می‌افتد.
تعیین محتوای رادیکالی مشکل و پیچیده است. طرح‌های پیشنهادی دولت‌ها برای جلوگیری از محتواهای تروریستی و رادیکالی، همانطور که در استرالیا، انگلستان و اتحادیه اروپا دیده می‌شود، بحث برانگیز و جنجالی شده است برخی از تحلیل‌گران از این هراس دارند که حذف محتوا به جای تضعیف گروه‌های تروریستی، قدرت آن ها را افزایش می‌دهد.
علاوه بر شبکه‌های تروریستی سنتی مانند القاعده، داعش و گروه‌های افراطی ملی‌گرای سفیدپوست، شبکه‌های افراط گرای خشونت آمیز دیگری نیز وجود دارند که تهدیدی برای صلح و امنیت جهانی شمرده می‌شوند. به عنوان مثال، جنگجویان خارجی روسی (یا مسافران افراطی) که قبلا در خاورمیانه فعال بودند تمرکز خود را به دیگر نقاط جهان بیشتر کرده اند. حدود 8،500 نفر از آنها تنها در جنگ‌های اخیر سوریه و عراق شرکت داشتند. شماری از آنها به کشورهای شوروی سابق باز گشته و هم چنین در کشورهای میانمار و بنگله‌دیش نیز ردپای آن‌ها دیده شده است.
نشانه‌هایی از تشدید وقایع تروریستی در خارج از آفریقا و خاورمیانه، به ویژه جنوب و جنوب شرق آسیا وجود دارد. به عنوان مثال، جبهه آزادی‌بخش اسلامی ‌مورو در فیلیپین، جماعت اسلامیه در اندونیزیا، گروه‌های وابسته به داعش در میانمار و تایلند افزایش یافته است. به همین ترتیب، حملات تروریستی سال 2016 در بنگله‌دیش و حملات تروریستی اخیر در سریلانکا قدرت و نفوذ این گروه‌های تروریستی را در جنوب و جنوب شرق آسیا برجسته می‌کند. هم چنین نگرانی‌های زیادی در مورد افراد بازداشت شده گروه‌های تروریستی در کشورهای اروپایی که احتمالا بین سال‌های 2019 تا 2023 آزاد می‌شوند، وجود دارد.
در نهایت، برخی از کارشناسان معتقد اند که روش‌های حملات تروریستی در حال تغییر است. بسیاری از حملات تروریستی ساده اما با تلفات بسیار زیاد انجام می‌شوند. در حالی که استفاده از سلاح‌های گرم، چاقو و دستگا‌ه‌های انفجاری تعبیه شده در حملات تروریستی در خاورمیانه و شمال و غرب آفریقا معمول است، استفاده از موترها هواپیماهای بدون سرنشین نیز رایج شده است. علاوه بر این، بسیاری از گروه‌های تروریستی زیربناهای حمل و نقل را هدف قرار می‌دهند، از جمله میدان‌های هوایی و ایستگاه‌های قطار که امنیت پایین دارند و جمعیت‌ بزرگ‌تری را هدف حمله قرار می‌دهد. همچنین نگرانی‌های در مورد تکنالوژی‌های جدید که توسط گروه‌های تروریستی مورد استفاده قرار می‌گیرند وجود دارد.  در میان آنها سلاح‌های مرگ‌بار کیمیاوی و بیولوژیکی هستند که توسط گروه‌های تروریستی در جنگ‌ها استفاده می شود. طبق گزارش‌ها گروه تروریستی القاعده در اواخیر دهه 1990 از سلاح‌های کیمیاوی در جنگ‌ها استفاده کرده است. گروه تروریستی داعش نیز در سوریه و عراق از این سلاح استفاده کرده که سبب مرگ تعداد زیادی از ساکنان این کشورها شده است.