: سرور دانش، معاون دوم رییس جمهور همزمان با آغاز سال دوم گفتگوهای صلح بین هیات حکومت و گروه طالبان گفت که نظام جمهوریت نباید قربانی صلح و یا برعکس شود.
آقای دانش روز پنجشنبه 14 حوت در مراسم بیست‌وششمین سالروز شهادت شهید وحدت ملی، عبدالعلی مزاری و یارانش گفت که هر نوع طرح صلح باید با حفظ نظام سیاسی و تداوم قانون اساسی باشد.
او افزود که دولت افغانستان از هر نوع طرح معقول برای تأمین صلح در کشور حمایت می‌کند، اما هیچ طرحی نباید در غیاب دولت افغانستان و تنها بر اساس خواست خارجی‌ها مطرح شود.
این سخنان در حالی مطرح می‌شود که یک مبنع از وزارت خارجه ایالات متحده امریکا به رسانه‌ها گفته است که زلمی خلیلزاد، نماینده امریکا برای صلح افغانستان، با طرح مشارکتی به افغانستان و منطقه سفر کرده است.
معاون دوم ریاست جمهوری، اما می‌گوید که طرح حکومت موقت یک نوع عقب‌گرد و به معنای فروپاشی نظام کنونی است و نیز تأکید کرد ما طرحی را که منجر به فروپاشی نظام کنونی و لغو قانون اساسی شود، نمی‌پذیریم.
او از همه سیاسیون، شخصیت‌ها و احزاب سیاسی خواست که در محور نظام جمهوری، انسجام خود را بیشتر کنند و هشدار داد که گروه طالبان به طور رسمی یا غیررسمی از همه خواستار بیعت به نظام امارت هستند و هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که این اندیشه خود را تغییر داده باشند.
آقای دانش افزود، واقعیت این است که اگر گروه طالبان تصمیم جدی برای رسیدن به صلح نداشته باشند، حکوت افغانستان هر چه شعار صلح سر دهد و تلاش کند، صلح تحقق نمی‌یابد.
معاون رئیس جمهور گفت که صلح با تضرع و مظلوم نمایی به دست نمی‌آید و صلح یک جانبه، معنایی جز تسلیم شدن ندارد و در چنین صلحی نه عزت وجود دارد، نه عدالت و نه پایداری.
او همچنین هشدار داد که افغانستان نباید یکبار دیگر به مرکز تروریزم بین‌المللی تبدیل شود و این مسئولیت مشترک مردم و دولت افغانستان و جامعه بین‌المللی است که نگذارند چنین شرایطی در کشور حاکم شود.
محمد اشرف غنی، رئیس جمهور کشور نیز در پیامی که به این مناسبت فرستاده بود به موضوع صلح اشاره کرد و گفت که تامین صلح پایدار و عدالت اجتماعی از اساسی‌ترین پیش شرط‌های حکومت است.
آقای غنی به اندیشه‌های عدالت‌خواهانه شهید مزاری اشاره کرد و گفت که اکنون زمان تطبیق این خواسته‌ها است.
در این مراسم محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان و مشاور ارشد رئیس جمهور در امور سیاسی و امنیتی، نیز با اشاره به تحولات جاری در کشور گفت: «ما صلح می خواهیم ولی صلح عادلانه و پایدار می خواهیم. تبعیت و ذلت را هرگز نمی پذیریم.»
آقای محقق به حکومت داکتر نجیب اشاره کرد و افزود: «ما نمی خواهیم که فروپاشی نظام را یک بار دیگر تجربه کنیم» و اموال کشور لیلام/ حراج شود.
رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان تأکید کرد که در فرایند پروسه صلح باید ارزش‌های قانون اساسی و جمهوریت حفظ شود. «صلح با عزت و دائمی مهم است. مردم افغانستان صلحی را می‌خواهند که در آن عزت و اقتدار کشور حفظ شود و به معنای فروپاشی نظام کنونی نباشد. گروه طالبان از ما بیعیت می خواهد، اما ما چنین خواستی را نمی‌پذیریم و با کسی بیعت نمی‌کنیم.»
محمد یونس قانونی، رئیس پیشین مجلس و معاون پیشین ریاست جمهوری نیز با اشاره به روند صلح کشور گفت که بر مبنای اندیشه شهید مزاری، صلح پایدار، عادلانه و دائمی بدون تحقق عدالت اجتماعی، تأمین نمی‌شود.
آقای قانونی با تأکید بر ضرورت تأمین صلح در کشور گفت که مردم افغانستان برای اینکه نسل‌های بعدی قربانی جنگ‌های نیابتی نشوند، صلح تعریف شده، عادلانه و دائمی می‌خواهند که در آن بخت بازگشت به جنگ صفر باشد. او همچنین اضافه کرد که ذوق‌زدگی در روند صلح و بی‌دقتی در این روند ما را به صلح نمی‌رساند بلکه دچار یک جنگ نیابتی و ویران کننده خواهیم شد. آقای قانونی گفت که صلح باید «تعریف شده»، «عادلانه» و «پایدار» باشد. او ادامه داد، پروسه صلح از نظر شکل و محتوا تغییر کرده است و جامعه جهانی این روند را به طرفی دیگر می‌کشاند. «این یک گوشزد است.»
آقای قانونی همچنین تصریح کرد که بدون دولت صلح ممکن نیست همانطوری که گروه طالبان یک طرف جنگ است اما باید مردم افغانستان حضور قوی داشته باشند. «روند صلح باید سه ضلعی باشد.» در بخشی دیگر از برنامه، مارشال عبدالرشید دوستم رهبر حزب جنبش ملی اسلامی افغانستان و معاون پیشین رئیس جمهور، در پیامی گفت: «صلح ضرورت کنونی افغانستان است و باید بر مبنای عدالت باشد؛ عدالتی که استاد عبدالعلی مزاری و دیگر شهدای افغانستان می‌خواست.»  به گفته مارشال عبدالرشید دوستم، صلح باید برای نسل امروز و فردای افغانستان نوید خوشبختی بدهد و عدالت بیاورد و صلحی غیرعادلانه زمینه دوباره خشونت و بدبختی را در کشور فراهم خواهد ساخت.
زلمی خلیلزاد نماینده ویژه ایالات متحده امریکا در امور صلح افغانستان، هفته گذشته به کشور آمد و با مسئولان حکومتی و اکثر رهبران جهادی دیدار و در مورد صلح گفتگو کرد. برخی از منابع به رسانه‌ها گفته‌اند که آقای خلیلزاد با طرح مشارکتی به کشور و منطقه سفر کرده است. طرحی که با مخالفت اکثر سیاستمداران و شهروندان مواجه شده است.