صاحب امتیاز: محمد رضا هویدا

مدیر مسوول: محمد هدایت

سر دبیر: حفیظ الله زکی

دوشنبه ۲ دلو ۱۳۹۶

دانلود صفحات امروز روزنامه: 1 2 3 4 5 6 7 8

دلایل مصرف نشدن بودجه چیست؟

-

موضوع تسوید و تصویب بودجه سال و مصرف آن از سوی وزارتخانه ها در چند سال اخیر به یک مساله پرچالش و زمانبر تبدیل شده است.

اولا در تسوید بودجه از سوی وزارت مالیه همه ساله اشکالاتی موجود است و این اشکالات زمینه را برای بحث ها، تنش ها و تبادل نظرهای بیشتر میان ولسی جرگه و وزارت مالیه فراهم می سازد و در بسا موارد سبب تاخیر ناموجه در تصویب بودجه می گردد.
تاخیر در تصویب بودجه هم به پروژه های انکشافی لطمه وارد می کند و هم در روند انجام وظایف و مسئولیت های ادارات دولتی اخلال می نماید.

ثانیا تصویب دیرهنگام بودجه از یک طرف و ظرفیت پایین ادارات دولتی و وجود فساد بی حد و حصر از سوی دیگر، در مجموع برآیند استرداد بودجه انکشافی وزارتخانه ها را به وزارت مالیه به دنبال می آورد.

آمار کاذبی که در باره افزایش بودجه انکشافی همه ساله از سوی وزارت مالیه ارایه می شود، یک بخش آن مربوط به همین بودجه هایی است که از ادارات گوناگون دوباره برگشت داده شده و در بودجه سال بعد منظور گردیده است.

در افغانستان به لحاظ شرایط اقلیمی تنها در نه ماه اول هر سال شرایط و زمینه های کار و تطبیق پروژه ها فراهم می باشد و سه ماه دیگر به دلیل برف و سرما اجباراً کارها متوقف می ماند. اما شهروندان کشور شاهد هستند که کارهای ادارات و وزارتخانه ها از ماههای هفتم و هشتم سال شروع می شود و در پایان ماه قوس به صورت نیمه تمام رها می گردد و تا برج عقرب سال آینده به حال خودش رها می شود.

به این طریق نه تنها مشکلات مردم حل نمی گردد، که سال ها باید سختی و مشکلات به وجود آمده از ناحیه پروژه های نیمه کاره را نیز تحمل نمایند. این موضوع در عمل روند بازسازی و انجام امورات زیربنایی را متوقف ساخته و بسترها و زمینه های فساد و سوء استفاده را در ادارات دولتی مهیا می سازد.

در سال های اخیر وزارت خانه ها برای فرار از این مشکل سعی می کنند، پروژه هایی را در پلان سال خود بگنجانند که به لحاظ کاری آسان و به لحاظ بودجودی هزینه بر باشند، تا در پایان سال مورد سوال قرار نگیرند.

بنابراین پارلمان کشور که در جلسه دیروز خود تصمیم به استیضاح یازده وزیرکابینه گرفته است، نباید تحت تاثیر احساسات و با زمینه سازی برای معامله، از این موضوع بهره برداری نمایند. استیضاح وزرای کابینه حق ولسی جرگه است؛ اما باید در رد و یا تایید آنها بایستی تمام جوانب موضوع سنجیده شده و آگاهانه و مسئولانه تصمیم گرفته شود

وقتی بودجه، همانند سال های گذشته در ماه جوزا به تصویب برسد و در ماه سنبله در دسترس وزارتخانه ها قرار بگیرد و مسایل تشریفات اداری و اعلان داوطلبی هم به آن افزوده گردد، دیگر برای عملی ساختن آنها فرصتی باقی نمی ماند و طبیعی است که در دو ماه نه تمام بودجه به مصرف می رسد و نه کدام پروژه ای به اتمام می رسد. معلوم نیست که این دور باطل تا چه زمان ادامه پیدا می کند و از هدر رفتن وقت و سرمایه این مردم چه زمانی جلوگیری می گردد؟!

مشکل این است که دیدگاهها و تصمیم ها همواره در کشور به صورت روزمره، سطحی و تاکتیکی گرفته می شود و به امورات زیربنایی و استراتژیکی کمتر توجه صورت می گیرد؛ بدین لحاظ همانطوری که طرح استیضاح وزرای کابینه از سوی نمایندگان ولسی جرگه با سوال و اشکال روبرو می باشد، در نتایج این استیضاح نیز امیدی برای اصلاح و بهبود روند کاری ادارات، دیده نمی شود.

نمایندگان ولسی جرگه پیش از این نیز وزرای مختلف را استیضاح و در نتیجه ابقا و یا برکنار کرده اند، ولی هیچکدام این رد و تاییدها مبتنی بر تفکر ملی و عقلانی نبوده است؛ بلکه مسایل شخصی، سیاسی، گروهی، سمتی و قومی بیش از هر چیز دیگری در این گونه تصمیم ها موثر بوده است.

دیدگاه شما