کمیسیون‌های انتخاباتی در انتخابات ریاست جمهوری سال 1398 برای اولین بار خوش بینی‌هایی را در زمینه سلامت انتخابات و شفافیت آن به وجود آورد. همه ناظران ملی و بین المللی و هم‌چنین نمایندگی‌های خارجی مقیم کابل کار کمیسیون‌ها را تحسین کردند. حتی تیم‌های انتخاباتی نیز تا حدودی از روند کار کمیسیون‌های انتخاباتی رضایت داشتند. عملکرد کمیسیون‌های انتخاباتی در روز انتخابات و جریان برگزاری آن، استفاده مسلکی از دستگاه‌های بایومتریک و جداسازی آرای معتبر از غیر معتبر در روند شمارش آرا، فاکتورهایی بود که در این خوش بینی‌ها نقش مهم داشت. اما در روزهای اخیر و با تاخیر غیر متعارف در اعلان نتیجه ابتدایی، مداخلات بی مورد تیم‌های انتخابات در کار آن‌ها و افزایش ابهام در سرنوشت انتخابات ریاست جمهوری، کم کم نشانه‌هایی از ضعف و کم‌کاری در کمیسیون‌های انتخاباتی رو نما گردیده است.
بزرگ‌ترین نشانه این ضعف، تاخیر در اعلان نتایج ابتدایی انتخابات ریاست جمهوری است. متاسفانه رهبری کمیسیون‌های انتخاباتی در حال تکرار تجربه انتخابات پارلمانی است. همان‌گونه که اعلان نتایج انتخابات پارلمانی ماه‌ها طول کشید و پس از هر دور بازشماری آرا، تغییرات غیر قابل پیش بینی در نتایج آرا پیش آمد، اینک عین قضیه در انتخابات فعلی نیز در حال تکرار شدن است. اعضای کمیسیون‌های انتخاباتی باید مطابق جدول زمان بندی شده که از قبل تهیه کرده بودند، کار خود را انجام می‌دادند. درست است که مشکلات تخنیکی و ساختاری در کشور ما زیاد است. ولی حداقل می‌توانستند نتایج قسمی انتخابات را که به دست آورده بودند در زمان تعیین شده اعلان می‌کردند و در باره آرای مشکوک و غیر معتبر بر اساس شکایات تیم‌های انتخاباتی و ناظرین انتخابات بعدا تصمیم می‌گرفتند. در هیچ جای دنیا نتیجه انتخابات به یک باره و به طور نهایی اعلان نمی‌شود. بلکه چندین مرحله دارد.
کمیسیون‌های انتخاباتی با تاخیر غیر متعارف در اعلان نتایج انتخابات مرتکب بزرگ ترین اشتباه شده اند. زیرا آن ها خود زمینه سوء تفاهم‌ها و ابهامات را به وجود آورده اند. اکنون با گذشت هر روز از زمان اعلان نتایج، بر ناکارایی و ضعف عملکرد کمیسیون‌های انتخاباتی افزوده می‌گردد. این تنها تاخیر در کار کمیسیون‌ها نیست، بلکه عقب ماندن از جدولی است که خود اعضای کمیسیون‌های انتخاباتی قبلا تهیه کرده اند و به مردم وعده سپرده اند. اکنون هر چه زمان می‌گذرد از یکسو بی اعتمادی و بی باوری مردم زیادتر می‌شود و از سوی دیگر ابهام‌های تازه در کار کمیسیون‌ها به وجود می‌آید و این ابهام‌ها و تردیدها توجیه‌ناپذیرتر می‌گردد. کمیسیون‌های انتخاباتی نمی‌توانند کم کاری و ضعف خود را با بهانه قراردادن مشکلات تخنیکی و یا ساختاری توجیه کنند.
ضعف بزرگ‌تر و غیر قابل جبران دیگر مداخله تیم‌های انتخاباتی در کار کمیسیون‌ها و بی‌تدبیری اعضای کمیسیون‌ها در برابر این مداخلات است. در این که کمیسیون‌های انتخاباتی پس از انتخابات ضعیف عمل کرده اند و در برابر تقاضاهای غیر قانونی و مداخلات تیم‌های انتخاباتی کم آورده اند شکی نیست. تیم‌های انتخاباتی به گونه جانبدارانه و مطابق منافع خود هر روز حرفی جدید و مشکلی تازه به وجود می‌آورند. کمیسیون‌های انتخاباتی هم هنوز نشان داده اند که نه تنها توانایی ایستادگی در برابر مداخلات غیر قانونی تیم‌های انتخاباتی را ندارند؛ بلکه برخی از اعضای کمیسیون‌های انتخاباتی به گونه واضح نقش سخنگو و نماینده تیم‌های انتخاباتی را ایفا می‌کنند. بر اساس قوانین و طرزالعمل‌های کمیسیون‌های انتخاباتی باید بی طرفانه و عادلانه کار خود را انجام دهند و حق جانب‌داری از هیچ کاندیدا و یا تیمی را ندارند. در حالی که این روزها به طور روشن اعضای کمیسیون‌های انتخاباتی به نفع تیم‌های خاص عمل می‌کنند و هنوز هیچ تدبیری برای جلوگیری از تخلفات آشکار اعضای کمیسیون‌های انتخاباتی گرفته نشده و هیچ برخورد قانونی با آنان صورت نگرفته است.
واقعیت این است که متاسفانه ما در حال تکرار تجربه کار اعضای قبلی کمیسیون‌های انتخاباتی در انتخابات پارلمانی سال گذشته هستیم. کسانی که اکنون به خاطر کم کاری و جانبداری‌های غیر قانونی از کاندیدان و تاخیر بیش از حد در اعلان نتایج انتخابات پارلمانی در زندان هستند، همان کارهایی را کردند که اکنون شاهد همان کارها در کمیسیون‌های انتخاباتی هستیم. برای مردمی که در روز انتخابات با هزاران خطر به پای صندوق‌های رای رفتند تا سرنوشت کشور را تعیین کنند و بستگان خویش را در همین راه از دست دادند، به هیچوجه قابل قبول نیست که آرا و سرنوشت شان قربانی بازی‌های سیاسی و کم‌کاری اعضای کمیسیون‌های انتخاباتی شود. مردم خواهان اعلان نتایج انتخابات هستند و برای آن لحظه شماری می‌کنند. ما در وضعیت حساسی قرار داریم و آینده کشور بستگی به تعیین سرنوشت انتخابات ریاست جمهوری دارد. هر گونه ضعف و کم‌کاری از سوی کمیسیون‌های انتخاباتی به منزله بازی با سرنوشت سیاسی و آینده کشور است.