دیروز کمیسیون شکایات انتخاباتی اعلام کرد که بیش از شش هزار شکایت در مرحله استینافی ثبت شده است. در مرحله اول شکایت‌های انتخاباتی نزدیک به 16 هزار شکایت ثبت شده بود که اکنون رسیدگی به آن شکایت‌ها به پایان رسیده است و ما در مرحله استینافی قرار داریم. متاسفانه در این مرحله نیز رقم شکایت‌های ثبت شده بسیار بالاست و میعاد زمانی که کمیسیون شکایات در اختیار دارد برای رسیدگی به شکایت‌های استینافی تنها 15 روز است. طبیعی است که اگر واقعا شش هزار شکایت معتبر شناخته شود و قابلیت رسیدگی را داشته باشد، در 15 روز رسیدگی به تمام آن ها امکان ندارد. در مرحله نخست پس از تصنیف، 16 هزار شکایت به 34 ولایت افغانستان تقسیم می‌گردید و رسیدگی تا حدودی آسان‌تر بود. اما در مرحله استینافی باید تمام شکایت‌ها در کابل و توسط اعضای دفتر مرکزی کمیسیون شکایات مورد بررسی قرار گیرد که کاری بسیار دشوار و در عین حال زمان‌بر خواهد بود. بنابراین روند انتخابات ریاست جمهوری و اعلان نتایج احتمالا یک بار دیگر به گونه نامعلومی به تاخیر خواهد افتاد. امری که در همه عرصه‌های سیاسی، اقتصادی، امنیتی و حتی روانی، برای افغانستان آسیب‌های جدی وارد خواهد کرد.
نخستین آسیب طولانی شدن روند انتخابات در بخش امنیت است. افغانستان سال‌ها است که در جنگ است و زیرساخت‌های امنیتی کشور سخت آسیب پذیر است. زیرا بیش از 20 گروه تروریستی در تمام نقاط کشور تقریبا در حال جنگ با دولت افغانستان و نیروهای امنیتی ما هستند. طولانی شدن زمان انتخابات نوعی سردرگمی و یاس را متوجه نیروهای امنیتی ما می‌کند و دشمن را در مسیری که در پیش گرفته است، مصمم‏تر می‌سازد.
آسیب جدی دیگر در عرصه اقتصادی و معیشت مردم خواهد بود. وقتی سرنوشت انتخابات نزدیک به چهار ماه است که هم‌چنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد، هیچ‌کسی رغبت ندارد تا در بخش‌های مختلف اقتصاد و بازار افغانستان سرمایه‌گذاری کند و یا سرمایه‌های موجود را به کار اندازد. گرانی‌های سرسام آور و تورم اقتصادی به دلیل نامعلوم بودن نتیجه انتخابات از یکسو و فقر و بیکاری از سوی دیگر کمر مردم را شکسته است. اگر اعلان نتیجه انتخابات بار دیگر و به هر دلیلی به تاخیر بیفتد، بدون شک تاثیر مخرب و بی نهایت منفی بر حیات جمعی و وضعیت اقتصادی مردم خواهد گذاشت.
آسیب جدی دیگر در عرصه ثبات سیاسی و تحکیم بنیادهای اصل نظام خواهد بود. همه می‌دانیم که افغانستان دارای یک نظام سیاسی بسیار نوپا و جوان و در عین حال آسیب پذیر است. نزدیک به هیجده سال می‌شود که از عمر نظام موجود و قانون اساسی می‌گذرد. در این مدت متاسفانه برای ثبات سیاسی و اعتمادسازی عمومی کمتر کاری صورت گرفته است و مردم به لحاظ روانی در یک برزخ به سر می‌برند. برزخی که معلوم نیست آن سوی آن صلح و آرامش قرار دارد و یا بار دیگر به گذشته‌های تاریک بر می‌گردیم؟ اگر اعلان نتیجه انتخابات بار دیگر به تاخیر بیفتد و ما شاهد یک وقفه طولانی پس از انتخابات باشیم، بنیادهای اساسی نظام سیاسی آسیب خواهد دید و اعتماد عمومی بیش از آن‌چه هست ترک بر خواهد داشت. از آن پس معلوم نخواهد بود که سرنوشت آینده کشور چه می‌شود و به کجا می‌انجامد.
چهارمین عرصه‌ای که با طولانی شدن انتخابات آسیب می بیند، افکار عمومی و وفاق نیم بندی است که در این مدت به وجود آمده است. کشور ما به لحاظ شکل گیری مفاهیم و نهادهای ملی سخت آسیب پذیر است. زیرا در گذشته این مفاهیم و بنیادهای ملی هرگز یا شکل نگرفته است و یا به صورت بسیار ناقص شکل گرفته است. از همین رو اموری با عنوانی چون ادغام اجتماعی، اعتماد عمومی، ثبات سیاسی و فرهنگی و حوزه عمومی و ارزش‌های مشترک ملی هنوز به درستی پا نگرفته اند. اگر انتخابات بیش از این به تاخیر بیفتد و یا در روشن شدن نتیجه آن تعلل صورت گیرد، تمام حوزه‌های نامبرده آسیب خواهند دید و به این زودی‌ها هرگز قابل ترمیم نیزنخواهند بود.
با توجه به آسیب‌های جدی که طولانی شدن روند انتخابات متوجه سرنوشت و آینده مردم افغانستان می‌کند، بهتر آن است که کمیسیون‌های انتخاباتی به جای بازی با کلمات و اوراق رای‌دهی، نتایج انتخابات را در زمان مناسب اعلان کند و بیش از این مردم افغانستان را مایوس نکند. هم‌اکنون در هر کوی و برزن و در میان طبقات و طیف‌های مختلف شهروندان کشور، ناامیدی و یاس فوران می‌کند. امیدواریم کمیسیون‌های انتخاباتی به خصوص کمیسیون شکایات انتخاباتی بدور از تعلقات جناحی، قومی، زبانی و سیاسی به شکایت‌های انتخاباتی رسیدگی کند و نتیجه انتخابات سال 1398 را اعلان کنند و بیش از این مردم را آزار ندهند.