دیروز وزارت امور داخله لیست بلندی از اسامی فرماندهان طالبان منتشر کرد که در جنگ هلمند کشته شده اند. این لیست حاوی نام‌های مهمی است که در نبرد طالبان علیه دولت جایگاه مهم داشته اند و اکنون می‌توان گفت که ماشین جنگی طالبان با از دست دادن این افراد ضربه سختی حداقل در جنوب کشور دیده است. اگرچه مذاکرات مستقیم بین دولت افغانستان و گروه طالبان در قطر تقریبا به بن بست رسیده است ولی در مجموع این روند تحت فشار افکار عمومی و جامعه بین المللی هم‌چنان جریان دارد و ممکن است در آینده جدی‌تر هم شود. به همین خاطر همزمان با جریان مذاکرات صلح، دولت افغانستان باید ابتکار را به دست گیرد و حاشیه‌نشینی دو ساله را که بر آن تحمیل گردیده بود جبران کند. در شرایط کنونی و برای برآورده شدن چنین هدفی چند نکته حایز اهمیت است:
یک. گروه طالبان همزمان با لجاجت در مذاکرات صلح و بهانه‌جویی در روند صلح به تشدید جنگ و حملات تروریستی مبادرت ورزید که این مساله برای این گروه بیش از هر زمان دیگر سنگین تمام شد. زیرا محاسبات طالبان برخلاف معمول اشتباه از آب درآمد و ثابت شد که خشونت و هراس‌افکنی همیشه به نفع آن تمام نمی‌شود و اکنون که این گروه چهره سیاسی و دیپلماتیک به خود گرفته است باید دست از ترور و خشونت و کشتار بردارد. دو سال می‌شود که تلاش صورت گرفته بود تا طالبان از یک گروه تحت تعقیب تروریستی به یک گروه سیاسی و چانه‌زن در عرصه مذاکره تبدیل شود. اما گروه طالبان طی ماه‌های اخیر با راه‌اندازی حملات سنگین در شهرهای مختلف افغانستان و تشدید خشونت‌ها ماهیت اصلی خود را نشان داد و با یک محاسبه غلط همه آن‌چه را رشته شده بود پنبه کرد. اکنون افکار عمومی علیه طالبان به شدت برانگیخته شده است و حتی جامعه بین المللی و کسانی که در جنگ حضور دارند امید خود را از اصلاح شدن این گروه و پیوستن آین به یک روند صلح منطقی از دست داده اند. رهبری طالبان فکر می‌کرد که با تشدید خشونت‌ها و کوبیدن بر طبل جنگ امتیاز بیشتری در عرصه مذاکرات به دست می‌آورد. اما این محاسبه نتیجه عکس داد.
دو. دولت افغانستان بیش از دو سال است که به حاشیه رفته است و این حاشیه‌نشینی بر آن تحمیل گردیده است. این وضعیت شاید در بهترین شکل ممکن در سخنان مک ماستر مشاورپیشین امنیت ملی ایالات آمریکا ابراز شد که در روزهای گذشته گفته بود که ما با طالبان همدست شدیم و دولت مشروع افغانستان را تضعیف کردیم و این بزرگ ترین اشتباه دولت ایالات متحده در مبارزه با تروریسم بود. رهبران دولت افغانستان از چنین صراحتی ابا می‌ورزند ولی واقعیت همان است که مک ماستر گفته است. متاسفانه موقعیت دولت در روند صلح به کلی نادیده گرفته شد و از لحاظ پرستیژ بین المللی آسیب جدی دید. اکنون دولت افغانستان باید از این وضعیت بیرون آید و برای احیای مجدد جایگاه خود ابتکار به خرج دهد. به نظر می‌رسد جنگ در هلمند و اراده قوی برای شکست طالبان در این جنگ یک نمونه عالی بود. مبارزه دولت برای شکست طالبان در این جنگ هم درس بزرگ برای دولت بود و هم برای طالبان. برای دولت از آن حیث درس آموز بود که باید بدانیم که طالبان زبانی جز زبان زور نمی‌فهمد و برای طالبان از آن جهت عبرت بود که بداند که با جنگ نمی‌تواند به اهداف خویش دست یابد و توان سرکوب آن در نهادهای امنیتی افغانستان وجود دارد.
سه. دولت افغانستان به همان میزان که در جبهه جنگ جدیت به خرج داده است و از این قاطعیت نتیجه مطلوب به دست آ ورده است، باید در عرصه اقناع افکار عمومی نیز ابتکار را به دست گیرد. متاسفانه در دولت روی افکار عمومی و بسیج آن علیه دشمنان افغانستان سرمایه‌گذاری نمی‌شود و برخلاف طالبان که همزمان ده‌ها کارشناس و تحلیل‌گر و رسانه را در راستای تقویت مواضع خود استخدام کرده است، دولت هیچ تمایلی به روشنگری و اطلاع رسانی دقیق ندارد. کلی‌گویی و اشارات مبهم به منابع تمویل و تجهیز طالبان شاید برای گروه‌های سیاسی و اپوزیسیون حکومت مفید واقع شود ولی برای حکومت مفید نیست و مردم ازحکومت معلومات دقیق و مستند می‌خواهند. ارایه لیست فرماندهان مقتول طالبان در جنگ هلمند نخستین گام در راستای تهییج افکار عمومی و حرمت گذاشتن به ذهنیت و احساسات مردم است. از این رو دولت باید روی اطلاع رسانی و گسترش معلومات دقیق در باره اهداف دشمن، منابع تمویل و تجهیز آن، پلان‌های خراب‌کارانه و سرچشمه‌های خارجی آن بیش از گذشته تلاش کند و در عرصه رسانه فعال شود. در این صورت است که هم جنگ روانی دشمن خنثی می‌گردد و هم افکار عمومی به حمایت از نظام و نیرهای امنیتی بسیج می‌شود.