دیروز وزیر امور داخله افغانستان گفته است طالبان در میدان نبرد به‌طور مطلق شکست خورده است و اگر در آستانه‌ی سال نو خورشیدی و در بهار سال آینده تحرکی از خود نشان دهد نیروهای امنیتی آماده سرکوب این گروه هستند و توانایی شکست آن را دارند. اکنون پس از بیست سال نبرد بی امان نیروهای امنیتی با تروریسم بین المللی که در صدر آن گروه طالبان قرار دارد، پرسش اساسی این است که آیا طالبان شکست خورده است و یا قوی تر شده است؟ این سوال از آن جهت اهمیت دارد که گروه طالبان متاسفانه در طی دو سال اخیر به خصوص از لحاظ سیاسی و در عرصه بین المللی فعال‌تر از گذشته است و رهبران این گروه تروریستی آزادانه در کشورهای مختلف در حال گفتگو و چانه زنی سیاسی هستند.
اگر افزایش خشونت‌ها و تداوم جنگ‌های طالبان علیه نیروهای امنیتی و فعال شدن سیاسی این گروه در سطح بین المللی را مد نظر قرار دهیم مثل خیلی از تحلیل گران شاید اذعان به تقویت طالبان و قدرتمندتر شدن این گروه در عرصه جنگ کنیم. متاسفانه واقعیت تلخ این است که گروه طالبان به‌خصوص در دو سال اخیر به‌طور معماگونه تقویت گردیده است. اما عمق ماجرا و در عالم واقع برعکس این برداشت است. گروه طالبان در عرصه جنگ به گفته وزیر امور داخله با شکست مطلق مواجه شده ولی در عرصه سیاسی و دیپلماتیک تقویت گردیده است.
طالبان با تمام ادعاهایی که مطرح می کنند در عرصه جنگ با شکست مطلق مواجه گردیده‌اند. این شکست بیش از آن که در عرصه‌ی عینی قابل مشاهده باشد، در عرصه منطق جنگ به وضوح دیده می‌شود. طالبان در عرصه‌ی جنگ نیز با شکست‌های آشکار مواجه شده‌اند. تمام تلاش طالبان در پنج سال گذشته سقوط برخی از ولایات و فتح جغرافیای خاص در افغانستان برای تحقق نظام امارت اسلامی بوده است. طالبان و حامیان بین المللی آنان بر اساس یک محاسبه نه چندان غلط بر این باور هستند که اگر بتوانند حداقل سه تا پنج ولایت افغانستان را به طور عینی در دست گیرند، آن زمان نیروهای خارجی و شاید هم دولت افغانستان امتیازات بیشتری به این گروه بدهند. اما با تمام تلاش و کوششی که در این زمینه در پنج سال گذشته انجام داده اند حتی یک فیصد هم موفق نبوده اند. این گروه با تمام حمایت های لوجیستیکی و اکمالاتی از سوی حامیان بین المللی خود تنها یک بار مرکز ولایت کندز را نزدیک به سه سال قبل با سقوط کرد روبرو کرد. ولی بیش از آن هرگز نتوانسته است چندین ولایت را همزمان سقوط دهد. این نکته نشان واضح از شکست گروه طالبان در برابر مردم افغانستان است.
اما شکست مهم‌تر طالبان در عرصه منطق جنگ است. طالبان به‌خصوص پس از امضای توافق صلح با ایالات متحده هیچ منطقی برای تداوم جنگ و خشونت ندارند. آن‌چه به عنوان خشونت‌های هدفمند و ترورهای انفرادی در سطح شهرها توسط طالبان صورت می‌گیرد، نه تنها نشانه‌ی پیروزی و قدرت این گروه نیست بلکه نشان آشکار ضعف، استیصال، بیچارگی و درماندگی گروه طالبان است. طالبان به قدری بیچاره شده اند که حتی از کشتن یک طفل خردسال و یک پیرزن و پیرمرد کهنسال دریغ نمی‌کنند. آیا کشتن انسان‌های بی‌گناه و غیرنظامی نشانه ضعف است یا نشانه قوت و قدرت بیشتر؟
طالبان پیش از امضای توافقنامه با ایالات متحده ادعای جهاد علیه نیروهای اشغال گر خارجی را داشتند. ولی اکنون با کدام منطق دینی، انسانی، مذهبی و قانونی شهروندان بی‌گناه کشور را همه‌روزه با خاک و خون یکسان می کنند؟ طبیعی است که هیچ منطقی درپشت این کشتارهای بی‌سابقه نهفته نیست و هیچ آیین و دینی کشتن انسان‌های بی‌گناه را تجویز نمی‌کند.
اما با تمام آن چه در مورد شکست طالبان هم در عرصه جنگ و هم در عرصه منطق جنگ گفته شد، به معنای ضعف طالبان در برخی از میدان های سیاسی نیست. متاسفانه طالبان از روزی‌که با آقای خلیلزاد نماینده‌ی خاص ایالات متحده برای صلح افغانستان گفتگوهای میان دو طرف را آغاز کرده است به تدریج تقویت گردیده‌اند. از دو سال به این طرف تا کنون طالبان از یک گروه تروریستی به یک گروه سیاسی تبدیل گردیده است و رهبران این گروه در حال رای‌زنی با مقامات کشورهای مختلف در باره مسایل سیاسی هستند. کسانی که تا دو سال پیش در صدر لیست سیاه سازمان‌های بین المللی قرار داشتند، اکنون در حال مذاکره در باره مسایل افغانستان اند. همین امر نشانه آن است که طالبان در عرصه‌ی سیاسی تقویت بسیار گردیده‌اند. از همین‌رو طالبان در عرصه جنگ شکست خورده‌اند ولی در عرصه سیاسی تا حدی کامیاب دیدده می‌شوند.