صاحب امتیاز: داکتر حسین یاسا

مدیر مسوول: محمد رضا هویدا

پنجشنبه ۱۰ حمل ۱۳۹۶

دانلود صفحات امروز روزنامه: 1 2 3 4 5 6 7 8

راهکارهای فرهنگ سازی

-

راهکارهای فرهنگ سازی

فرهنگ به عنوان بنياد اجتماع و هدف والاي حرکت هاي انساني، نماد انسانيت است. با اين همه، تنها زماني مي توان گفت که فرهنگ، امري مثبت و سازنده و هدف والايي است که داراي ويژگي هايي باشد که از مهم ترين آن ها، بستر مناسب بودن براي تعالي و تکامل بشري است. براين اساس، مي توان از فرهنگ مثبت و منفي ياد کرد و اين گونه نيست که هر فرهنگي، ارزشي ومطلوب باشد. همين تفاوت هاي ميان فرهنگ هاست که مسئله مهم فرهنگ سازي مثبت و ارزشي را در برابر فرهنگ هاي منفي و يا فرهنگ سازي هاي منفي و غيرمفيد پديد آورد. براين اساس، هرگاه در اين نوشتار از فرهنگ و فرهنگ سازي سخن به ميان مي آيد مراد از آن فرهنگ ارزشي و مثبت است.
● فرهنگ هاي متضاد
در هر جامعه اي مجموعه اي از آداب، رسوم، سنت ها، قوانين نوشته و نانوشته و دانش عمومي و فراگير به شکل گفتمان، وجود دارد که از آن به فرهنگ ياد مي شود. هر چيزي در جامعه بشري داراي زير مجموعه اي از اين امور است که به آن فرهنگ آن چيز مي گويند. بارها شنيده ايد که از فرهنگ رانندگي يا شهرنشيني سخن به ميان آمده و يا در رسانه ها بر فرهنگ سازي مصرف و يا الگوهاي آن تأکيد شده است. بر اين اساس هر کار و چيزي داراي فرهنگ خاص است که مي بايست از سوي مردم مورد توجه قرارگيرد و در رفتارها و نگرش ها، خود را نشان دهد.
هنگامي که از فرهنگ سازي سخن به ميان مي آيد، چنين برمي آيد که فقدان اين مسئله مي تواند در جامعه آثار سويي به جا گذارد که نيازي به عنوان فرهنگ سازي خود را به عنوان دغدغه بر جامعه و اوليا و مسئولان آن تحميل کرده است. چنان که از همين اصطلاح مي توان دغدغه ديگري را نيز شناسايي و ردگيري کرد. به اين معنا که يکي از مسايل و مشکلات هر جامعه وجود فرهنگ هاي غلط و نادرست در کنار بي فرهنگي گروهي ديگر است.
بنابراين مسئله فرهنگ سازي از دو جهت خود را بر جامعه و مسئولان آن تحميل مي کند و به عنوان يک مسئوليت و وظيفه مهم در حوزه جامعه پذيري خود را نشان مي دهد. از جهتي فقدان فرهنگ استفاده از چيزي نياز به فرهنگ سازي را توجيه مي کند و از سوي ديگر وجود فرهنگي نامناسب، فرهنگ سازي مناسب را مي طلبد.
در مسئله مصرف و استفاده برخي از کالا چون رايانه و يا تلفن همراه به سبب عدم شناخت کافي از ظرفيت ها و امکانات مفيد آن، جامعه يا نسبت به آن، فرهنگي ندارد و يا آن که فرهنگ نادرستي را در پيش گرفته که آثار زيانبار مالي و ضدارزشي و هنجاري بر جامعه تحميل مي کند. اين در حالي است که فرهنگ مناسب و درست آن، مي تواند جامعه را به سوي تعالي و کامل سوق دهد. اين جاست که دو فرهنگ متضاد در يک جامعه رشد مي کند. از سويي يک فرهنگ منفي و ضدارزشي از مصرف يک کالا و يا خدمات در جامعه پديد مي آيد که مي تواند از جهات متعدد جامعه را دچار بحران و فروپاشي کند و از سوي ديگر، فرهنگ مثبت و سازنده اي که مي تواند ارزش هاي يک کالا و خدمات را نشان دهد و مسير جامعه را به سوي کمال، تغيير شکل و ماهيت دهد.
● فرهنگ سازي مثبت
اين جاست که جامعه نياز شديد به فرهنگ سازي مثبت و ارزشي را احساس مي کند؛ زيرا فرهنگ سازي ارزشي نه تنها يک نياز است بلکه يک وظيفه انساني نيز مي باشد.
هر جامعه اي همواره نيازمند فرهنگ سازي و اصلاح دايمي در اين حوزه است. از سويي با ورود هر کالا و خدمات جديد نياز است تا فرهنگ بهره گيري مناسب و سازنده آن شناخته شود و در مسير کمالي و ارزشي به کار گرفته شود و از سوي ديگر نياز است که فرهنگ نامناسب حذف شود و يا اصلاحات و تغييراتي متناسب با شرايط و نيازهاي بشري در آن رخ دهد.
از اين جاست که فرهنگ سازي مثبت و ارزشي به عنوان يک نياز واقعي خود را بر جامعه و مسئولان تحميل مي کند و مساله فرهنگ سازي در جامعه پذيري خود را نشان مي دهد.
● بايسته هاي فرهنگ سازي
آغاز هرگونه تغيير و اصلاح فرهنگي از داخل از ديگر اولويت هايي است که بايد روي آن تکيه شود؛ زيرا مردم نخست به رفتار عملي و عيني اشخاص توجه دارند و اگر رفتار درست، فرهنگ شخص و خانواده وي نشده باشد، مردم کم تر گرايش به تغيير و اصلاح را مي پذيرند.
البته بايد به اين نکته توجه داشت که تبليغ و اطلاع رساني براي تغييرات فرهنگي و فرهنگ سازي مي بايست خود به درستي و سلامت صورت گيرد؛ زيرا هرگز هدف وسيله را توجيه نمي کند. به اين معنا که اگر فرهنگ سازي مثبت و ارزشي، امري مطلوب و سازنده است، نبايد در فرهنگ سازي، از ابزارهاي نادرست تبليغي و اطلاع رساني بهره گرفت. در حالي که در برخي از رسانه ها گاه از شيوه اطلاع رساني فساد برانگيز استفاده مي شود که مصاديق آن بسيار است و بيان آن نيز گاه خود نوعي اشاعه فساد و تباهي است که از آن منع شده است.
به هر حال هدف از اطلاع رساني، دور داشتن مردم از فرهنگ فاسد و تباهي هاست و نبايد در اين راه از شيوه نادرست اطلاع رساني بهره گرفت. بنابراين فريب دادن مردم و آراستن باطل به امري پسنديده، خود ضدفرهنگ سازي است که بايد از آن اجتناب کرد.
● فرهنگ سازي در اصلاح الگوي مصرف
از آن جايي که شکوفايي اقتصادي و تمدني کشور به اين است که همه چيز به درستي مورد بهره برداري قرار گيرد، لازم است در مصرف اصل صرفه جويي رعايت شود. از اين رو لازم است تا براي اصلاح الگوي مصرف، فرهنگ سازي از راه غرقه سازي افکار عمومي انجام پذيرد.
غرقه سازي نوعي روش تبليغ و اطلاع رساني است که همه کشور را در سطوح مختلف درگير مي کند. در اين روش مي بايست تبليغات رسانه اي به گونه اي باشد که همه خود را در مسئله درگير کنند و دغدغه عمومي مردم شود.
براي دست يابي به اين مهم بايد همه مديران و مسئولان برنامه ريزي دقيق و کاملي داشته باشند و از همه ظرفيت ها و توانمندي هاي کشوري بهره بگيرند.

دیدگاه شما